İbn Battuta

  • Meslek : Müslüman seyyah
  • Önem : Orta Çağ’ın en önemli seyyahlarından
  • Doğum : 24 Şubat 1304 – Tanca, Fas
  • Ölüm : 1368-69? – Tanca, Fas
  • Başlıca Eserleri : Seyahatname-i İbn Battuta

Dönemindeki İslam ülkelerinin çoğunu gezen ve Orta Çağ’ın en büyük seyyahı olarak görülen İbn Battuta Fas’ın Tanca kendinde dünyaya geldi. Gerçek adı Muhammed b. Abdullah’tır. Dinsel konularda eğitim gören Battuta’nın 1354 yılına kadar sürecek olan gezileri 13 Haziran 1325 yılında Hacca gitmek amacıyla gitmek amacıyla Tanca’dan ayrılmasıyla başladı. Türkler’in, Moğollar’ın, Maldivliler’in hükümdarlarıyla tanışan İbn Battuta birçok ülkede kadılık makamına getirilmiş, Farsça ve Türkçe bilmesi ve yolculuklarında çeşitli siyasî tecrübeler kazanması dolayısıyla kendisine bazı diplomatik görevler verilmiştir. Derviş gibi giyinmesi ve dervişçe davranması sebebiyle de halk ve ulema tarafından seviliyordu.

İbn Battuta, Marko Polo ile birlikte Orta Çağ’ın en büyük iki seyyahından biridir ve hatta çok daha geniş bir alanı gezmesi, üç kıtada en önemli kültür merkezlerine ulaşması sebebiyle onu geride bırakmıştır. Ayrıca İbn Battuta gezdiği birçok ülkede sosyal hayata karışmış, evlilikler yapmış ve hatıralarını hiçbir şüpheye yer bırakmadan güvenilir birine yazdırmıştır. Halbuki, Marko Polo’nun seyahatnamesine birçok hayali hikâye katıldığı bilinen bir husustur. Ayrıntıları asla ihmal etmeyen İbn Battuta eserinde insan unsuruna en fazla yer veren seyyahtır. Çeşitli milletlerin giyim kuşamı, âdetleri ve inançları hususunda ayrıntılara inmesi bazı araştırmacılar tarafından ilk antropologlardan, bazılarınca da ilk etnologlardan sayılmasına yol açtı. İbn Battuta, gezdiği ülkelerin coğrafyası ve ekonomisi hakkında da ayrıntılı bilgiler verir. Fakat klasik bir coğrafyacı olmadığı için mesafeleri belirtmemiş, sadece yolculuğunun kaç gün tuttuğunu kaydetmiştir. İncelediği ana unsur insan olduğundan pek çok şehri “binaları sağlam, mescidi küçük” yahut “köhne bir kapısı var, kalenin iç kısmı boş” tarzında klişe cümlelerle geçiştirmiştir. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aykut, A. Said, İbn Battuta, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1999, c.19, sf.361-368

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun