I. Mesud

  • Meslek : Anadolu Selçuklu Hükümdarı
  • Doğum : ?
  • Ölüm : 1155
  • Lakapları : Rüknü’l İslam ve’l-müslimin – Muizzü’d-dünya ve’d-din
  • Eşi : Ioannes

Sultan I. Kılıçarslan’ın en büyük oğlu Melikşah, babasının ölmesi üzerine tahta oturmak için Konya’ya gelirken beraberinde getirdiği üvey kardeşi Mesud’u ve diğer kardeşi Arab’ı hapse koydu. Süryani Mikhail, Melikşah’ın bir emirinin ona isyan ederek Mesud’u hapisten çıkarıp Danişmendli Emir Gazi’nin yanına götürdüğünü ve Mesud’un burada sultan ilan edildiğini kaydeder. Melikşah, Konya istikametinde ihtiyat tedbiri almadan yola çıkmakla beraber yağmacı toplulukların olup olmadığını anlamak için keşif müfrezeleri gönderdi. Yolda Mesud’la karşılaşıp onun saflarına katılan müfrezeler geri dönerek sultana yolun tehlikesiz olduğunu bildirdiler. Bunun üzerine yoluna devam eden Melikşah, Mesud’un askerleriyle karşılaşınca geri dönüp kaçmaya başladı. Akşehir’e çok yakın olan Tyragion kasabasında Rumlar Melikşah’ı Mesud’a teslim ettiler ve Mesud ağabeyinin gözlerine mil çektirerek Konya’da onu hapsetti.Ancak gözlerinin tam kör olmadığı anlaşılınca öldürüldü. Danişmendli Emir Gazi, Mesud’un sultan olmasında oynadığı mühim rolden sonra onu kendine bağlamıştı. Mesud kayınpederi Gazi’nin ölümüne kadar ona olan bağlılığını sürdürdü.

Emir Gazi’nin ölümünden sonra en büyük oğlu ve halefi Muhammed ile Sultan Mesud arasında veraset meselesi yüzünden ihtilaf çıktı. Danişmendli Melik Muhammed ölünce hanedan mensupları arasında saltanat mücadelesi başladı ve Danişmendli Devleti birinin merkezi Kayseri, birinin Sivas, birinin de Malatya olan üç kısma ayrıldı. Böylece Sultan Mesud için uygun bir durum meydana geldi; önce Sivas’a girerek küçük oğlu Şahinşah’ı Ankara, Çankırı ve Kastamonu valiliğine getirdi, ardından Malatya’yı kuşattı. Üç ay boyunca sürdürülen kuşatmada başarılı olamayınca kuşatmayı kaldırarak Konya’ya döndü. 1144 yılında tekrar harekete geçen Mesud, Elbistan yöresini eline geçirdi ve buranın idaresini oğlu Kılıçarslan’a verdi. Sultan Mesud, Elbistan hakimi olan oğlu Kılıçarslan ile birlikte Tel Başir hakimi II. Joscelin’in elinde bulunan Maraş üzerine yürüyerek şehri kolayca zaptetti. 1154 yılında Kilikya üzerine giden Sultan Mesud bu sefer dönüşü hastalanınca öleceğini anladı. Elbistan Meliki olan oğlu Kılıçarslan’ı Konya’ya çağırıp tahta oturttuğu ve başına tacını koyup ona biat ettiği kaydedilir. Sultan Mesud çok akıllı, adaletli, tedbirli, ileri görüşlü ve dindar bir hükümdardı. Otuz dokuz yıllık hükümdarlığı esnasında iç kale ile oradaki saray ve camiyi inşa ettirmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Sümer, Faruk, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2004, cilt: 29, sayfa: 339 – 342

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun