I. Mehmet Medresesi

Merzifon’da 15. yy.’ın ilk çeyreğinde inşa edilen yapıdır. Banisi Çelebi Sultan Mehmet’tir. 1414/17 yılları arasında inşa edilmiştir. Yapı erken dönem Osmanlı mimarisi içerisinde abidevi görüntüsü ile ayrı bir yere sahip olup, Osmanlı öncesi Türk mimarisine bağlanana tasarımı ve Memlük mimarisinden etkiler taşıması ile de dikkat çeker.

Mimari Özellikleri

Türk-İslam mimarisinin en eski medrese planlarından olan açık avlulu ve 4 eyvanlı plan şemasına bu yapı da girmektedir. Dönemin önemli bilim kurumları arasında yer alan medresede çok büyük alimler hocalık yapmıştır. Daha sonraki yıllarda silah deposu olarak kullanılmaya başlanan yapı, Cumhuriyet döneminde kültür faaliyetleri için tahsis edilmiştir.

Yapının giriş eyvanının üzerine sülüs hat ile yazılmış kitabesi yer almakta ve bu kitabe de inşa bilgileri bulunmaktadır. Giriş eyvanı yatay ve dikey olarak yapının kitlesinden taşırılmış ve bu da yapıya abidevi bir görünüm kazandırmıştır. Bordo ve açık sarı renkteki taşlar ile işlenmiş bir sivri kemerle dışa, basık kemerler ile de avluya açılmaktadır.

Eyvanın üzerine 1865 yılında inşa edilmiş bir saat kulesi yer almaktadır. Avlu kapısı geometrik tezyinat, rumi ve sülüs hatla yazılmış hadisler ile süslenmiş olup ahşap oyma kanatları halen Ankara Etnografya Müzesi’nde sergilenmektedir.

Yapının ortasında bulunan üstü açık avlunun çevresinde medresenin birimleri sıralanmıştır. Giriş eyvanının karşısında yazlık dershane kare planlı olarak tasarlanmış olup kubbeli inşa edilmiştir. Yanlarda da iki büyük eyvan bulunur ve toplamda bu dört eyvanın aralarına beşer hücre yerleştirilmiştir. Bu hücreler kare planlı olup üzeri tonoz ile örtülmüştür.

Tüm bu mekanı beşik tonozlu revaklar çevrelemekte ve bu revaklar da iki çeşit taş ile örülerek renklendirilmiştir. Giriş eyvanında ve avlu cephelerinde düzgün kesme taş malzeme kullanılmış olup dış cephelerde tuğla ile moloz taş kullanılmıştır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Tanman, M.Baha, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 28, 2003

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun