I. Antigonos Monophthalmos

  • Önem : İleride Makedonya’yı yönetecek olan Antigonos Hanedanı’nın kurucusudur.

M.Ö. 333 yılında Büyük İskender (Yunanca: Αλέξανδρος) tarafından Phrygia (İçbatı Anadolu) satrapı olarak atandı. İskender’in beklenmeyen ölümünün ardından, generallerin / diadokhoi’un (Yunanca: Διάδοχος; çoğ. Διάδοχοι) toplanıp imparatorluğu bölüştüğü toplantıda kendisi Phrygia, Lykia (Güneybatı Anadolu) ve Pamphylia’nın (Doğu Antalya) satrapı olarak Asia’da önemli bir güç oldu.

İmparatorluk naibi olan Perdikkas’ın (Yunanca: Περδίκκας) yardımcısı olan Seleukos (Yunanca: Σέλευκος) tarafından M.Ö. 321 yılında öldürülmesinin ardından diadokhoi, imparatorluk naibi olarak Antipatros’u (Yunanca: Ἀντίπατρος) seçtiler. İmparatorluk yeniden bölüşüldü ve Antigonos, bütün Asia’daki orduların komutanı oldu.

Ancak Antipatros’un bu taksimden iki yıl sonra, M.Ö. 319 yılında ölmesinin ardından, yeni imparatorluk naibi olarak Polyperkhon (Yunanca: Πολυπέρχων) seçildi; ancak Polyperkhon, satraplar üzerinde güçlü bir etki yaratamadı. Antigonos en güçlü diadokhos olarak meydana çıktı. Antigonos imparatorluktan daha fazla pay almak adına batıya doğru sefere çıktı, oğlu Demetrios’u (Yunanca: Δημήτριος) Syria’ya gönderdi. Demetrios, Babylonia (Babil) Satrapı Seleukos ve Mısır Satrapı Ptolemaios’un (Yunanca: Πτολεμαῖος) müşterek ordularına karşı, M.Ö. 312’de yenildi.

Antigonos, Yunanistan’a hâkim olmak için Antipatros’un oğlu Kassandros’a (Yunanca: Κάσσανδρος) savaş açtı. Oğlu Demetrios, Kassandros’u yenerek Yunanistan’a girdi. Buradaki bazı Yunan kentlerini özgürleştirdiler. Ardından Demetrios, M.Ö. 306’da Kıbrıs’a saldırdı. Ptolemaios’a karşı yapılan deniz savaşından galip çıkan Demetrios ve Antigonos, kendilerini M.Ö. 305’te basileus (Yunanca: βασιλεύς) (kral) ilan etti.

İyice güçlenen Antigonos ve Demetrios’a karşı, Kassandros, Seleukos, Ptolemaios, Thrakia Satrapı Lysimakhos (Yunanca: Λυσίμαχος) ittifak kurdular. Taraflar M.Ö. 301 yılında Ipsos’ta antik çağın en büyük meydan muharebelerinden birini gerçekleştirdiler. Antigonos savaş meydanında öldürüldü, oğlu Demetrios ise kaçtı. Antigonos’un toprakları taraflar arasında paylaşıldı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Bosch, E. Hellenizm Tarihinin Anahatları I. Kısım: Büyük İskender İmparatorluğu. Çev., Afif Erzen. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1942.

Mansel, Arif Müfid. Ege ve Yunan Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014.

Tekin, Oğuz. Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İstanbul: İletişim Yayınları, 2016.

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun