Hüseyin Avni Paşa

Hüseyin Avni Paşa
  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Doğum : 1820 - Isparta
  • Ölüm : 1876 - İstanbul
  • Çeviri Eserleri : Mecmûa-i Manevra, Magnan’ın Fenn-i Harb: Tâbiyetü’l-ceyş

Fakir bir ailenin çocuğu olan Hüseyin Avni Kırım Harbi boyunca gösterdiği üstün başarılarla ismini duyurdu ve miralay oldu. Harbiye’ye girdiği günden beri hep yükselen Hüseyin Avni Paşa ilk defa görevinden azledildikten sonra on dört ay açıkta kaldı. Girit İsyanı’nın patlak vermesi üzerine Girit kumandanlığı görevine getirildi. Avni Paşa sağlık durumunu ileri sürerek Fransa’da kaplıcalarda tedavi olma talebinde bulundu. İsteği kabul edilmesi üzerine tedavi bahanesiyle Avrupa’ya gitmesi, Paris ve Londra’da hükümet ileri gelenleriyle görüşmeler yapması hakkında çeşitli söylentilerin çıkmasına sebep oldu. Bunun üzerine Avrupa’da daha fazla kalması sakıncalı bulunarak geri çağrıldı ve Konya valiliğine tayin edildi. Padişahın tahttan indirilmesinde Yeni Osmanlılar ile iş birliği yapmasına rağmen onlar gibi meşrutiyet taraftarı değildi. Devletin kötü idaresinden Abdülaziz’in şahsını mesul tuttu ve iyi niyet sahibi bir padişahın başa geçmesiyle işlerin düzeleceğine inandı. Meclis-i Meb‘ûsan’ın faaliyete geçirilmesi halinde ise bundan Müslümanlardan ziyade Hristiyan tebaanın faydalanacağı, devletin parçalanmasının gecikmeyeceği kanaatindeydi. Bundan dolayı meşrutiyet fikrinde Midhat Paşa ile ters düşmekteydi.

Hüseyin Avni Paşa, kendi çabası sonucu sadrazamlığa kadar yükselebilen Anadolu kökenli ender kişilerdendi. En büyük hizmeti, seraskerlikleri sırasında otoriter ve disiplinli çalışmasıyla Osmanlı ordusunun ıslahı için çaba göstermesi olan Hüseyin Avni Paşa, subay ve erlerin savaş kabiliyetini pekiştirecek yeni tâlim usullerinin uygulanmasına itina gösterdi. Özellikle Osmanlı ordularında ilk önce topçu sınıfının önemini vurgulayan ve Krupp fabrikalarının son sistem toplarını getirterek topçu sınıfını ıslah etmeye çalışan yine kendisi oldu. Topçu subaylarının bilgili olmasına önem verilmesinin üzerinde de durarak istihkâm sınıfının ıslahına çalıştı. Bu arada piyade askerlerinin kıyafetleri yeniden düzenlenerek kısa ceket ve geniş pantolon yerine setre ve dar pantolon getirilip Avrupa askerine benzer bir kıyafet oluşturuldu. Hüseyin Avni Paşa, kısa süren Bahriye nâzırlığı döneminde Osmanlı bahriyesine de önem vermiştir. Devletin deniz gücü Avrupa’nın sayılı deniz güçleri arasına girdi. Seraskerliği sırasında yaptığı önemli işlerden biri de Mekteb-i Tıbbiyye-i Askeriye’de öğretim dilini Türkçeleştirmesidir. Hüseyin Avni Paşa, Midhat Paşa’nın konağında yapılan bir toplantıda bulunduğu sırada buraya bir baskın düzenleyen Çerkez Hasan Bey tarafından öldürüldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Gencer, Ali İhsan, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 18, 1998

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun