Hüseyin Ahmed Medeni

  • Meslek : Alim, Siyasetçi
  • Doğum : 6 Ekim 1879 - Hindistan
  • Ölüm : 5 Aralık 1957
  • Başlıca Eserleri : Muslim Lig Kiya he, Pakistan Kiya he, Mektubat-i Şeyhu’l-İslam, Nakş-ı Hayat, Melfuzat-ı Hazret Medeni, Mi’rac Cismani aor Sayns u Felsefe Ebeveynler: Seyyid Habibullah

İlk eğitimini ilim ve tasavvuf ehli bir zat olan babasından aldı. 1892’de Diyubend Darülulumu’na gönderilen Hüseyin Ahmed, medrese programını tamamlamadan 1899’da ailesiyle birlikte Medine’ye hicret etti. Burada kütüphanelerde kitap istinsah etmeye ayrıca Mescid-i Nebevi’de ve diğer camilerde ders vermeye başladı. Mahmud Hasan Diyubendi, İngiliz yönetimine karşı başlattığı mücadeleden dolayı İngiliz yönetiminin kendisini ele geçirmek istediğini haber alınca Hicaz’a giderek eski öğrencisi Hüseyin Ahmedle buluştu. İngilizler’le birlikte hareket eden Mekke Emiri Şerif Hüseyin’in adamları tarafından yakalanarak hocası ve iki arkadaşıyla birlikte İngilizler’e teslim edildi. İngilizler tarafından Kahire’de sorgulanıp, suçlu bulununca savaş esiri statüsüyle 1917’de Malta’ya sürgüne gönderildi. Medeni, sürgün hayatının ardından serbest bırakılınca Diyubend’e geçti. Diyubend Darülulumu’na başmüderris seçildi; ayrıca burada hadis ve tefsir dersleri verdi. Yaklaşık 32 yıl kadar sürdürdüğü bu görevleri sırasında çok sayıda talebe yetiştirdi.

Medeni, ülkenin yabancı işgalinden kurtarılması için Mahatma Gandi’nin öncülüğünü yaptığı Indian National Congress ile birlikte çalıştı, İngiliz karşıtı silahsız pasif direniş hareketine destek verdi. 1921’de, ülkedeki düzeni bozmaya kalkışma suçlamasıyla 2 yıl hapse mahkum edildi. 1947’de Hint alt kıtasının Hindistan ve Pakistan olarak ikiye ayrılmasının ardından Hindistan’da kaldı ve Hindistan Kongre Partisi komite üyeliğini devam ettirdi. Bölgede iki müstakil devletin kurulması üzerine aktif siyaseti bırakıp kendisini ilmi çalışmalara ve eğitime verdi. Hindistan milliyetçiliği teorisini geliştiren Medeni ümmet yerine kavim terimini esas alan siyasi tavrı tercih etmiştir. Ona göre Hz. Peygamber’in Yahudilerle yaptığı Medine Antlaşması Hindistan’daki birleşik Hint-Müslüman milliyetçiliğinin de dayanağını oluşturur. Medeni’nin dini düşüncesinde tasavvufun derin izleri vardır. Hem Tehanevi hem Genguhi’den Çiştiyye, Nakşibendiyye, Kadiriyye ve Sühreverdiyye tarikatlarına ait dersler ve hilafet almıştır. 10 yılı aşkın bir süre Mescid-i Nebevi’de ders verdiği için İslam dünyasının her bir tarafından öğrencisi olmuş, Türkçe dahil çeşitli yabancı dilleri öğrenmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Görgün, Hilal, Hüseyin Ahmed Medeni Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, C. 28, sf. 295-296

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun