Hüdavendigar Külliyesi

Hüdavendigar Külliyesi
  • Yer : Bursa
  • Yaptıran : I. Murad Hüdâvendigâr
  • Yapılış Tarihi : 1367-1385 yılları arasında

Bulunduğu yerden dolayı bu esere bazı kaynaklarda Çekirge İmareti ve etrafında şifalı suların çıkması sebebiyle Kaplıca İmareti de denildi. Çevresinde kurulan kaplıcalarla birlikte burada bir yerleşim yeri oluştu. Külliyenin bânisi olan I. Murad, Bursa Hisarı’nda ve buradaki Saraykapısı karşısında ayrıca bir cami yaptırdı. Hükümdarın Kosova sahrasında 1389’da şehit edilmesinden dolayı bu cami Şehâdet Camii olarak anıldı. Çekirge’deki külliye ise bir ibadet yeri görevinin dışında başka fonksiyonlara sahip olarak düşünüldü. Hüdâvendigâr Medresesi Osmanlı tarihi içinde önemli bir öğretim müessesi olarak görev yaptı, XVI. yüzyıl sonuna kadar otuz yedi müderris ders verdi. Cami II. Abdülhamid döneminde tamir edildi ve bu arada her tarafı beyaz renkte badanalandı. Hudâvendigâr Külliyesi’nin en önemli parçası olan cami alışılmamış düzeni ve dış mimarisiyle şaşırtıcı bir karaktere sahipti.

Türk sanatında benzeri olmayan bir anlayışla iki katlı olarak yapılan binanın; alt katı cami, üst katı medresedir. Binanın sol tarafında yükselen minare, Bursa’da korkunç tahribat yapan 1855 zelzelesini atlatmış orijinal bir yapıdır. Yüzyıllardır bir manastır ve Bizans kilisesi olarak görülmek istenen Hüdâvendigâr Camii ve Medresesi, bir tabhâneli cami ile bir medresenin ilk ve son olarak üst üste yapılması ile alışılmamış bir uygulama sonunda ortaya konuldu. Hüdâvendigâr Camii tabhâneli camilerin ilklerinden olup klasik tabhâneli cami ile yine klasik medresenin tek kitle içinde birleşimi yalnız burada görülen bir yenilikti. Türk yapı sanatında çok seyrek olarak iki katlı medreselere rastlanırsa da böyle cami ile bütünleşen başka bir örnek bilinmez. Hüdâvendigâr Külliyesi’nin ikinci önemli unsuru, caminin önünden geçen yolun öteki tarafında ve ovaya hâkim bir set üzerinde yer alan I. Murad’ın türbesiydi. Sıbyan Mektebi ve Aşhane-İmaret binasının yanı sıra Hudâvendigâr Külliyesi’nin son parçası caminin sol tarafında bulunan, halk arasında Girçik Hamamı adıyla tanınmış ve birçok yayına öylece girmiş olan küçük kubbeli binadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Eyice, Semavi, Hüdavendigar Külliyesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 18, 1998

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun