Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi

Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi
  • Yer : İstanbul, Kabataş
  • Yaptıran : Hekimoğlu Ali Paşa
  • Yapılış Tarihi : 1732

İstanbul’un Kabataş semtinde Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa tarafından yapılan Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi, Beyoğlu, Galata, Tophane ve Fındıklı semtlerinin su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan Taksim Su Tesisleri’ne bağlı önemli bir çeşmedir. Beşiktaş ilçesine bağlı Kabataş’ın Meclis-i Meb‘ûsan caddesinin Kabataş İskele Meydanı’na açıldığı kesimde ve Kabataş Parkı’nın önündedir bulunan çeşme, zamanında iskelenin karşısında yer alan merdivenli set üzerinde bulunuyorken, 1958 yılında bugünkü yerine nakledildi. Denize yakın ve hakim konumda bulunan çeşmenin biri deniz yönünde, diğeri ise caddeye bakan tarafta olmak üzere iki kitabesi bulunmaktadır. Kitabelerden deniz yönünde olanı Seyyid Vehbi’ye aitken, cadde tarafında olanı ise Bursalı müderris Vakıf Mahmud Efendi’ye aittir.

Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi, iskele başlarında yapılması âdet haline gelen dört cepheli meydan çeşmelerinden biridir. Cadde ve denize bakan cephelerinde muslukların yer aldığı ayna taşları, tekneler ve oturma yerleri bulunmakta, yan cephelerin ise boş ve süslemesiz bırakıldığı görülmektedir. Kübik gövdeli hazne mermer levhalarla kaplanmıştır. Musluklu cephelerin süslemeleri benzer kompozisyonludur; ancak denize bakanı daha dikkat çekicidir. Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi, Taksim Suyu Tesisleri’nden beslenen hayrat çeşmelerin en güzellerinden biri olup Azapkapı’daki Valide Saliha Sultan, Tophane Meydanı’ndaki Sultan I. Mahmud ve Kuledibi’ndeki Bereketzâde çeşmeleri gibi, Osmanlı-Türk sanatının 18. yüzyılda başlayan yeni akımına öncülük yapmış eserlerdendir. Türk barokuna geçiş dönemini işaret eden çeşme merdivenli set üzerindeyken bilinmeyen bir tarihte geniş saçaklı çatısını kaybetmiş ve üstü, Tophane Çeşmesi’nde de olduğu gibi parmaklıklarla çevrili bir teras şekline sokulmuştu. 1958 yılında şimdiki yerine indirildiğinde bugün görülen geniş saçaklı çatı örtüsü ihya edilmiş, 1986-1987 yıllarında gerçekleştirilen onarım sırasında da kırmızı, mavi kalem işi süslemelerle bezenmiştir. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Alin Talasoğlu, Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.17, 1998

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun