Hasan Fehmi Paşa

Hasan Fehmi Paşa
  • Doğum : 1836 - Batum
  • Ölüm : 1910 - İstanbul
  • Görev : Osmanlı veziri, İstanbul Mebusu

Osmanlı âlimi ve devlet adamı olarak karşımıza çıkan Hasan Fehmi Paşa, Bugün Gürcistan sınırları içerisinde bulunan Batum şehrinde dünyaya geldi. Eğitim almak maksadıyla genç yaşlarda İstanbul’a gelen Fehmi Paşa özel hocalardan Arapça, Farsça ve Fransızca dilleri eğitimi alarak hukuk tahsili gördü. Eğitimini tamamlamasının ardından meslek hayatına Tercüme Odası’nda memur olarak başladı. Aynı süre zarfında Takvim-i Ticaret ve Ceride-i Havadis gibi gazetelere yazdı. Olumlu giden iş hayatının ardından Ticaret Meclisi Başkanlığına getirildiyse de Mahmud Nedim Paşa’nın sadrazamlığı sırasında görevinden azledildi. Hukuk eğitimi aldığı için bu süreçte dava avukatlığı yaptı, I. Meşrutiyet’in ilanından sonra ise İstanbul mebusu seçildi.

Mebusluk dönemlerinde Meclis-i Mebusan Başkanı Ahmed Vefik Paşa'nın hükümetin bir sözcüsü gibi davranmasını şiddetle eleştiren Hasan Fehmi, mebusların serbestçe konuşmaları hususunda yaptığı çıkışlarla dikkati çekti. Meclisin ikinci yasama yılında Ahmed Vefik Paşa'nın yerine meclis başkanlığına seçilince meclis müzakerelerinde gündem dışı konuşmalara daha çok izin verdi. Vezirlik makamına terfi ettirilen Hasan Fehmi,  daha sonra ise Adliye Nazırlığına getirildi. ll. Abdülhamid döneminde çeşitli görevlerde bulunmasına rağmen İtthatçılar'la da iyi ilişkiler içinde bulunan Hasan Fehmi Paşa, 1908 inkılabından sonra kurulan kabinelerde iki defa Adliye nazırlığına, bir defa Şura-yı Devlet Reisliğine ve Meclis-i Ayan üyeliğine getirildi. I. ve II. Meşrutiyet dönemlerinde hizmet etmiş bir yaşlı genç Türk olarak saygı gördü. Edirnekapı'daki evinde vefat eden Hasan Fehmi Paşa, Laleli'deki Kemalpaşa Mescidi yanında bulunan aile kabristanı­na defnedildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Cevdet Küçük, Hasan Fehmi Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 19917, cilt.16, sf. 322-323

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun