Hamza Hamid Paşa

  • Meslek : Osmanlı Sadrazamı
  • Doğum : 1698-99 - İstanbul
  • Ölüm : 1770

18. yüzyıl Osmanlı sadrazamlarından Hamza Hamid Paşa, küçük yaşta Reîsülküttâb Süleyman Efendi’ye intisap ederek Sadâret Mektûbî Kalemi’ne girdi, daha sonra da ona damat oldu. Mektupçu Râgıb Mehmed Efendi’nin himayesiyle 1731’de Mektûbî Kalemi başhalifeliğine terfi etti. On yıl kadar süren bu görevi sırasında itibarı arttı ve Râgıb Efendi’nin reîsülküttâb olması üzerine sadâret mektupçuluğuna getirildi. Ekim 1755’te reîsülküttâb, iki ay sonra sadâret kethüdâsı olan Hamza Hâmid Efendi 1756’da defter eminliğine tayin edildi. Râgıb Paşa’nın sadrazam olmasından sonra tekrar sadâret kethüdâsı, ardından büyük rûznâmçeci ve çavuşbaşı oldu; 1761’de üçüncü defa sadâret kethüdâlığına getirildi. Bir yıl kadar sonra görevinden alınan Hamza Efendi’ye vezirlik pâyesiyle önce nişancılık, sonra da Selânik sancağı tevcih edildi. Ancak Râgıb Paşa’nın himayesi sayesinde Selânik’e gitmeyip İstanbul’da kaldı. Koca Râgıb Paşa’nın Mart 1763’te hastalanarak devlet işlerinden uzak kalması üzerine ona vekâleten sadâret kaymakamı tayin edilen Hamza Paşa, Râgıb Paşa’nın ölümü üzerine sadrazam oldu.

Yaratılış itibariyle fazla vesveseli ve kararsız olması devlet işlerinin birikmesine sebep olunca yedi ay sonra görevinden alındı. III. Mustafa’nın kendisine olan teveccühünden dolayı malları müsâdere edilmediği gibi borçlarını karşılamak üzere kendisine bir miktar yardım da yapıldı. Hamza Paşa daha sonra Kandiye (Girit) valiliği, Mora muhassıllığı ve Hanya muhafızlığı görevlerinde bulundu; Haziran 1768’de Hanya ile birlikte ikinci defa Girit valiliğine getirildi. Temmuz 1769’da Cidde ve Habeş valiliğine tayin edilen Hamza Paşa, ertesi yıl hac esnasında Arafat’ta ölünce vasiyeti üzerine Mekke’de defnedildi. Hamza Hâmid Paşa’nın sadâreti Avrupa’da siyasî dengelerin bozuk olduğu bir döneme rastladı. Hattat Yûsuf Efendi’den sülüs ve nesih, Sinek Ahmed Efendi’den divanî yazıyı öğrenen Hamza Hâmid Paşa’nın Beşiktaş’ta Sormagir Mescidi’ni tamir ettirerek ibadete açtırdığı bilinmektedir. Oğlu Şerif Mehmed Efendi Mekke kadılığına kadar yükselmiştir. 

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İlgürel, Mücteba, Hamza Hamid Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1997, c.15,  s.513

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun