Halide Nusret Zorlutuna

Halide Nusret Zorlutuna
  • Meslek : Şair, yazar, öğretmen
  • Doğum : 1901 - İstanbul
  • Ölümü : 10 Haziran 1984 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Büyük Anne, Aydınlık Kapı, Benim Küçük Dostlarım, Küller, Sisli Geceler, Gül'ün Babası Kim, Aşk ve Zafer

Cumhuriyet sonrası önemli kadın edebiyatçılar arasında yer alan, yazar, şair ve öğretmen Halide Nusret Zorlutuna İstanbul’da dünyaya geldi. Babasının dönemin siyasi nedenlerinden dolayı uzun süre sürgünde bulunmasından dolayı zorlu bir çocukluk geçiren Zorlutuna, ilk dini ve edebi eğitimine kültürlü bir kadın olan annesinin gözetiminde başladı, sonraki dönemlerde babası da onun eğitimiyle yakından ilgilendi. 5. sınıftan itibaren Erenköy Kız Lisesi’ne devam eden Zorlutuna, Kız öğretmen okulu sınavlarına girerek başarı elde etti. Bu arada İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’ne de devam etti. 18 yaşında çok sevdiği mesleği öğretmenliğe başladı ve mesleğini büyük bir bağlılıkla sürdürdü. Edirne’de öğretmenlik yaptığı dönemde Binbaşı Aziz Vecihi ile hayatını birleştiren Zorlutuna, eşinin işi nedeniyle Kırklareli, Kars, Karaman, Urfa, Maraş, Sarıkamış, Ankara gibi şehirlerde görev yaptı. Gençlik dönemlerinden başlayarak çeşitli dergilerde, şiir, makale ve hikâyelerini yayınladı. Birçok vakıf ve dernekte aktif rol aldı, hayır faaliyetlerinde bulundu.

Edebiyata olan bakış açısını Milli Edebiyat Akımı çerçevesinde şekillendiren Zorlutuna, bu akımın taraftarı ve takipçisi oldu. Milliyetçiliği ve dinine bağlılığı ile öne çıkan bir isim olan Zorlutuna bir öğretmene yaraşır şekilde sürekli iyiyi, güzeli ortaya koymaya çalıştı, özellikle başkahramanlarını en yüksek ahlakî özelliklere sahip olarak kurguladı. Halide Nusret roman kahramanlarıyla kendini özdeşleştirdi, bu kahramanlar üzerinden ideal kadın tipini ortaya koymaya çalıştı. Onun romanları kadın kahramanların iç dünyası merkezli olmakla birlikte toplumsal hadiselere de tamamen uzak değildir. Onun gözünde annesi ideal bir kadındı. Hem kültürlü hem de ev işlerinden anlamak onun ideal kadın tiplemesiydi. Babasının esasında erkek çocuklarını daha çok sevdiğini ifade eden Zorlutuna, babasının bu hissiyatı nedeniyle bir erkek gibi yetiştirildiğini belirtir. Ata binme ve atıcılık gibi alanlarda babasının isteği üzerine eğitim aldı. Toplumsal cinsiyet rollerine dair ilk bakış açısı bu dönemde oluştu. Lise yıllarında ilk şiirlerini almaya başladığı dönemde, bir sınıf arkadaşının Faruk Nafiz’in kuzeni olması vasıtasıyla iletişim kurar. Faruk Nafiz ona; ‘elinin hamuruyla bu işlere karışamazsın’ tarzı bir yazı gönderir. Buna çok sinirlenen Zorlutuna, karşı cevap yazar ve bu hadise genç yaşından itibaren onu kadın erkek eşitliği yönündeki tutumuna yöneltir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Şerife Nihal Zeybek, Bir Kadın Yazarın Gözünden Kadınlar: Halide Nusret Zorlutuna’nın Üç Eserindeki Kadın Karakterlerin İncelenmesi (Bir Devrin Romanı, Beyaz Selvi, Aşk ve Zafer), 2017

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun