Hakkı Tarık Us

Hakkı Tarık Us
  • Meslek : Gazeteci, yazar
  • Doğum : 1889 – Manisa
  • Ölüm : 21 Ekim 1956 - İstanbul
  • Ebeveynler : Hacı Hasan Hulûsi, Sıdıka Hanım
  • Başlıca Eserleri : Meclis-i Meb’ûsan 1293/1877 Zabıt Ceridesi, 50 Yıl, C.H.P. Kurultay Üyelerine Bu Toplantıda Düşen Büyük Vazifeler, Ahmed Mithat Efendi ile Şair Fıtnat Hanım, Bir Jübilenin İntibâları Ahmed Midhat’ı Anıyoruz, İstanbul Fethi’nin 500. Yıldönümünde Fatih İsta

Kendi adıyla anılan bir kütüphanesi olan Hakkı Tarık, ilk ve orta öğrenimini Gördes’te tamamladı. Burada belediye sandık eminliği ve Evkaf Komisyonu kâtipliğine başladı. Gördes kaymakamı Şair Eşref tarafından şiirleri beğenilince bunları İzmir ve İstanbul gazetelerine göndererek basın hayatına ilk adımını attı. İstanbul’da Dârülfünun Hukuk Fakültesi’ne kaydolduğunda kitap ve basın dünyasıyla ilişkileri daha da arttı. Ağabeyinin yardımıyla Tanin’de çalışmaya başladı. Bu gazetede tecrübe kazanması üzerine Tercümân-ı Hakîkat’e ve oradan Tasvîr-i Efkâr’a geçti. İttihat ve Terakkî Fırkası’na olan yakınlığından dolayı Hakîkat gazetesinin yönetimi için Eskişehir’e gönderildi. Bir yıl Eskişehir’de çalıştıktan sonra İstanbul’a döndü. Dârülmuallimîn-i Âliye’de ders veren ağabeyi Mehmet Âsım’ın hastalanarak tedavi için İsviçre’ye gitmesi üzerine onun derslerini üstlendi. İstanbul Sultânîsi’nin yanında İstanbul Mercan Lisesi ve Galatasaray Lisesi’nde de öğretmenlik yaptı. Türk Matbuat Cemiyeti’nin yönetim kuruluna seçildi ve genel sekreterliğine getirildi. Ayrıca Muallimler Cemiyeti, Matbuat Cemiyeti ve Türk Basın Birliği başkanlıklarında bulundu.

Yeşilay ve Türk Maarif Cemiyeti kuruluşunda, Türk Ocağı, Çocuk Esirgeme Kurumu ve daha birçok hayır kuruluşunun idare heyetlerinde yer alan Hakkı Tarık, işgal yıllarında kurtuluş mücadelesini destekleyen cemiyetlerde çalıştı. Vakit’te Millî Mücadele’ye dair yazılar yazdı. Müdâfaa-i Milliyye grubunun Anadolu ile haberleşmelerinde aktif görev alarak büyük hizmetlerde bulundu. Bu çalışmaların karşılığında kendisine İstiklâl madalyası verildi. İzmir Vilâyet Umumi Meclisi’ne Gördes’ten üye seçilen Us, Cumhuriyet’in kurulmasıyla birlikte milletvekili oldu, dört devre Giresun milletvekilliği yaptı. Yalnız yaşayan Hakkı Tarık kazancının büyük kısmını bir kütüphane kurmak amacıyla eski kitap, gazete ve dergi satın almak için harcadı. Özellikle Basma, Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu hazırlanmadan önce çıkmış gazete, dergi ve kitapların hemen tamamını toplayarak bunları Vakit Yurdu binasında kurduğu kütüphanesinde araştırmacıların istifadesine sundu. Sahaflar Çarşısı’nın 1949 yangınından sonra yeniden kurulmasına büyük emek verdi, buradaki esnafın kitap ve ilgili malzeme dışında bir şey satmasının önüne geçilmesini sağladı. Dostlarına vefası ve yayın hayatına katkılarıyla tanınan Hakkı Tarık Us, vefatından sonra Merkezefendi Kabristanı’nda annesinin yanına defnedildi. 
 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Öztürk, Selahattin & Hacıismailoğlu, Abdurrahman M., Hakkı Tarık Us, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2012, Cilt: 42, syf: 188-189

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun