Hafız Osman

  • Meslek : Türk hattatı
  • Doğum : 1642 - İstanbul
  • Ölüm : 1698 - İstanbul

Aklam-ı sitede (hat sanatında kullanılan 6 yazı şekli) devir açan bir hattat olarak kabul edilen Hafız Osman, Haseki Sultan Camii müezzini Ali Efendi’nin oğlu olarak dünyaya geldi ve küçük yaşta hafız oldu. Hat sanatına merak saldı ve bu alanda eğitim aldı. Bu konuda oldukça istekli olan Hafız Osman, on sekiz gibi genç bir yaşta icazet aldı. Sonradan Şeyh Hamdullah üslubunu öğrenmek için dönemin en iyi hocalarından olan Nefeszade Seyyid İsmail Efendi'ye yeniden öğrenci oldu. Şeyh Hamdullah’ın eserlerini incelemeye başladı ve onun sarayda bulunan eserlerini taklit ederek bu alandaki yetkinliğini daha da artırdı. Mısır, Edirne ve Bursa gibi pek çok yerde bulundu. Sultan ll. Mustafa'ya hüsn-i hat muallimi tayin edildi. Şehzadeliği süresince lll. Ahmed'e de hat hocalığı yaptı. Ölümünden 3-4 yıl kadar önce felç geçirmiş olsa bile eserlerinde bozulma bulunmamaktadır.

Aklam-ı sittede en güzeli aramakla geçen yıllardan sonra kendi üslubunu 1679 yılından itibaren buldu. Zaten Hafız Osman'ın en beğenilen dönemi olarak 1679-1689 asındaki on yıl gösterilmektedir. Kırk yıl boyunca süren sanat hayatında devamlı olarak eser vermiştir. Sanatına o kadar düşkündür ki, yeteneğini kaybetmemek için aylarca süren hac yolculuğunda bile kalemi elinden bırakmamıştır. Hafız Osman eğitmenliğindeki titizliği ile de tanınmaktadır. Pazar günleri yoksul çocuklara, çarşamba günleri de varlıklı aile çocuklarına ücret almadan ders vermiştir. Rivayete göre derse gelemeyen öğrencisi ile yolda karşılaşan Hafız Osman, gecikme sebebini öğrendiği öğrencisine yol kenarında oturup dersi tekrarlamıştır. Bunların yanı sıra Hafız Osman'ın güreş maçlarını izlemekten de çok zevk aldığı bilinmektedir. Sülüs-nesih ve rika' türlerinde Hafız Osman bir çığır açmıştır. Kendisinden sonra gelenlerin ekledikleri ile gelişen bu yenilik günümüzde de etkisini sürdürmeye devam etmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

M. Uğur Derman, Hafız Osman, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1997, cilt.15, sf.98-100

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun