Gregor Mendel

Gregor Mendel
  • Meslek : Biyolog, keşiş
  • Doğum : 1822
  • Ölüm : 1884

Avusturyalı bir keşiş ve biyolog olan Gregor Mendel, manastır bahçesinde bezelyeler üzerinde yaptığı özenli deneyler genetik biliminin temellerini attı. Deneylerinde büyüklük ve renk gibi özelliklerin bir nesilden diğerine nasıl aktarıldığını bulmaya çalıştı. Bulguları bilim insanlarının dünyayı ve hayatı algılama şeklini değiştirdi. Günümüzde Çekya sınırları içerisinde kalan bir bölgede köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Gregor Mendel, yirmi bir yaşındayken Brno şehrindeki Augustinian manastırına girdi. Bu onun için yoksulluktan kurtulmasının bir yoluydu. Manastır genç keşişin bilimsel ilgisini destekledi ve onun Viyana Üniversitesi’nde eğitim görmesine izin verdi. 1868 yılında ise başkeşiş oldu.

Bezelyelerle yaptığı deneylerle “hayvan ve bitki türlerinin içindeki çeşitlilikleri belirleyen şey nedir, bir bitkinin büyük ya da küçük olmasını, bir çiçeğin rengini nedir?” gibi sorulara cevaplar aradı. O dönemde pek çok biyolog bu özelliklerin karışımla ilgili olduğuna inanıyordu. Ancak Mendel’in deneyleri karışım teorisinin doğru olmadığını ortaya çıkarttı. Bezelyelerin her zaman ya beyaz ya da mor çiçekleri oluyordu. Buna karşılık bir karışım asla ortaya çıkmıyordu. Daha da ilginci, bir özellik nesiller boyu ortada gözükmezken birdenbire ortaya tekrar çıkabiliyordu. Mendel renk ve boyut gibi bu tarz özelliklerin her iki ebeveynden de alınan genetik materyaller tarafından şekillendirildiğini söylüyordu. Bunlara daha sonra “gen” adı verilecekti. 1866 yılında bir dergide bulgularını yayınladığında hiç ilgi görmedi. Başkeşiş olduktan sonra ise bilimsel deneyler yapmak için zaten vakti kalmamıştı. Hayatının geri kalan kısmını manastır vergilerinin toplanmasıyla ilgili bir sorunla uğraşarak geçirmek zorunda kaldı. Mendel böbrek rahatsızlığından öldüğünde altmış bir yaşındaydı. On beş yıl sonra makalesi yeniden keşfedildi. Ölümünden kısa bir süre sonra geneteğin babası olarak adlandırılmaya başladı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun