Giriftzen Asım Bey

  • Meslek : Türk besteci, neyzen
  • Doğum : 1851 - Larissa, Yunanistan
  • Ölüm : Şubat 1929 - İstanbul

Bir ney cinsi olan girift üflemekte devrinin en başarılı icracısı olduğu için Giriftzen lakabıyla tanınan Asım Bey, gününüzdeki adıyla Yunanistan’daki Larissa(Yenişehir) şehrinde dünyaya geldi. Küçük yaşta musikiye ilgi duyarak Yenişehir Mevlevihanesi’ne başlayan Asım Bey, sesinin güzelliği ve musikiye olan kabiliyeti sebebiyle kısa zamanda dikkati çekti. Henüz on üç yaşındayken mutribe çıktı. On yedi yaşlarındayken Maliye Nezareti’nde görev aldı ve İstanbul’a gitti. Bir müddet sonra İzmir ve Aydın’a tayin edilerek üç yıl kadar idari görevlerde bulundu. İzmir’de askeri hesap memuru olarak çalışırken mülâzım rütbesiyle subay oldu. İstanbul’a döndükten sonra Sultan Abdülaziz tarafından kurulan itfaiye teşkilâtında yüzbaşı olarak çalışan Asım Bey, 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşına bölük kumandanı göreviyle katıldı. Savaştan sonra İstanbul’a dönen Asım Bey binbaşı rütbesiyle Üsküdar itfaiye kumandanı oldu. Girift üflemedeki başarısıyla tanındı ve devrin belli başlı bütün musiki meclislerine devam etmeye başladı. Bu yıllarda tanıştığı Müşir Fuad Paşa’nın sürgüne gönderilmesi üzerine paşaya yakınlığından dolayı o da Amasya’da ikamete mecbur edildi. Meşrutiyet’in ilânı üzerine İstanbul’a ve itfaiyedeki görevine döndü. Buradan emekli olduktan sonra tekrar Amasya’ya giderek oraya yerleşti. Bir ara ziyaret için geldiği İstanbul’da hastalanarak vefat etti.

Ortaya koyduğu eserlerle dönemin önemli bestekarları arasında yer alan alan Asım Bey’in ney üflemedeki ilk hocası Neyzen Yusuf Paşa’nın talebelerinden Hasan Dede’dir. İstanbul’a geldikten sonra ise meşhur neyzen Salim Bey’den ders almıştır. Osmanlı-Rus savaşına katılmak için İstanbul’dan ayrıldığında hocası Salim Bey’in yanında kolayca taşıyabilmesi için hediye ettiği giriftle savaş yıllarında meşgul olarak iyi bir giriftzen olmuştur. Savaş dönüşü İstanbul’a geldiğinde Neyzen Yusuf Paşa, Hacı Arif Bey, Bolâhenk Nuri Bey, Tanburi Ali Efendi, Medeni Aziz Efendi gibi musiki üstatları ile arkadaşlık etmiş ve onlardan faydalanmıştır. Türk musikisini Avrupa’da tanıtmak maksadıyla Tanburi Cemil Bey’le birlikte bir grup kurarak başarılı çalışmalar yapmışlarsa da her ikisinin de hastalanması sebebiyle Avrupa gezisine çıkılamamış ve teşebbüs sonuçsuz kalmıştır. Toplam olarak yirmi yıldan fazla kaldığı Amasya’da birçok talebe yetiştirdiği gibi İstiklâl Marşı’nın bugün okunmayan bestelerinden birinin de bestekarlarındandır. Zamanımıza saz ve sözlü eserlerinden kırk üçünün notası ulaşmıştır. 

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Nuri, Giriftzen Asım Bey, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1991, c.3, sf.476-477

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun