Gazi Evrenos Bey

Gazi Evrenos Bey
  • Önem : Rumeli’nin fethinde önemli rol oynayan akıncı beyi ve Evrenosoğulları ailesinin kurucusu
  • Yaşadığı Dönem : 14. yüzyıl ve 15. yüzyıl başları
  • Bölge : Rumeli - Balkanlar
  • Çocukları : Hacı Barak Bey, Süleyman Bey, Beğce Bey, Hızırşah Bey, Ali Bey, Yakup Bey, Hacı İsa Bey

Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde özellikle Rumeli'nin fethinde büyük hizmetlerde bulunan Evrenos Bey, yüz yılı aşkın yaşamı ve Balkanlardaki askeri başarılarıyla öne çıkan bir akıncıdır. Rumeli akınlarına Orhan Bey’in oğlu Şehzade Süleyman Paşa ile başlayan Evrenos Bey, I. Murad, I. Bayezid, Süleyman Çelebi ve I. Mehmed dönemlerinde hizmetlerde bulunmuş ve hayatı boyunca Osmanlı’nın Balkanlardaki fetih hareketlerine katılmıştır. Osmanlıların Rumeli sağ, sol ve orta olmak üzere üç kanattan yaptığı akınlarda Gazi Evrenos sol kol olarak anılan Via Egnatia'yı takip ederek birçok Balkan şehrini ele geçirmiştir.

Evrenos Bey Şehzade Süleyman Paşa'nın ölümünden sonra sekteye uğrayan akınlarda Hacı İlbey ve Lala Şahin paşa gibi kumandanlarla direnç göstererek devletin fethedilen yerlerden çekilmesinin önüne geçmiş, ardından Murad Hüdavendigar ile devam eden Rumeli fetihlerinde bölgeyi iyi bilmesi sebebiyle merkez orduya yol açma gibi görevleri yerine getirerek Osmanlı Devleti'nin Kosova ve Niğbolu savaşlarındaki zaferlerine büyük katkı sağlamıştır. Evrenos Bey uzun yaşamı boyunca dört Osmanlı hükümdarı emrinde çalışarak görev yapmış, Osmanlı'nın Rumeli'ye geçiş dönemine şahit olduğu gibi 15.yüzyıl başında vuku bulan Fetret dönemini de yaşamıştır. Yıldırım Bayezid yönetimindeki Osmanlı ordusunun mağlup olduğu Ankara Savaşı sonucunda Anadolu'da eski beylikler tekrar bağımsızlığını ilan etse de Balkanlardaki düzen Evrenos Bey gibi akıncı beylerinin çabalarıyla bozulmamıştır. Evrenos bey fethettiği yerlerden önce Gümülcine, Serez ve son olarak da Yenice-i Vardar’da ikamet etmiş ve Yenice-i Vardar’da vefat ederek burada yaptırdığı türbeye defnedilmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Fahameddin Başar, Evrenesoğulları, Diyanet İslam Ansiklopedisi, cilt.11, sf.539-541

Ayşegül Çali, Akıncı Beyi Evrenos Bey’e Ait Mülknâme, OTAM, cilt.20, sf.59-79

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun