Gaius Plinius Secundus(Yaşlı Pliny)

  • Önem : Tarihin bilinen ilk ansiklopedi yazarı
  • Doğum : 23
  • Ölüm : 79

Antik dönemin önemli isimlerinden yazar ve filozof olan Yaşlı Pliny lakaplı, Gaius Plinius Secundus yazdığı birçok konuyu içeren 37 ciltlik ansiklopedisiyle bilinmektedir. İnsanlık tarihinin bilinen ilk ansiklopedisi olan bu eserler bütünü Yaşlı Pliny’e tarihte edindiği şöhretini sağladı. Aynı zamanda Romalı bir asker olan Pliny asiller sınıfının bir üyesi olarak dünyaya geldi. Alman kabileleri ve Britonlara karşı verilen savaşlar sırasında Roma lejyonlarında yer aldı. Roma’ya döndükten sonra bugün kaybolmuş olan bir savaş tarihini yazdı. İlerleyen dönemlerde Roma İmparatoru Vespasian’ın temsilcisi olarak seçildi. Doyumsuz bir merakla günümüz Fransa ve İspanya’sının bulunduğu coğrafyayı dolaştı. Ziyaret ettiği her yerde, şaraphanelerde, altın madenlerinde, dağlarda vd. not aldı.

Uzun yıllar başvuru eseri olarak kullanılan eserinde bulunmayan yanardağlara ait bilgiler, onu Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla dağa doğru yöneltti. Herkesin dağdan gelen alevlerden korkarak dağ civarı yerleşim alanlarından kaçtığı bir zamanda o merakını giderebilmek için dağa doğru ilerledi. Volkan patlamaya devam ettiği sırada, Pliny, Napoli Körfezi’nde ilerliyordu. Kraterin üzerindeki dumanların oluşturduğu mantarı gözlemlemeyi düşünüyordu. Şehir on sekiz saat süren patlamalar sırasında düşen kül ve taşlardan dolayı harap olmuştu. Karaya ayak bastıktan sonra Yaşlı Pliny’nin mürettebatı taşlardan, korlardan ve volkandan fışkıran sülfür gazından öldüler. Pliny ise ertesi gün ya dumandan zehirlenerek ya da kalp krizinden dolayı öldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun