Friedrich Heinrich Jacobi

  • Meslek : Filozof
  • Önem : İnsan tininde dolaysız bilgi öğelerinin bulunduğunu ileri sürmesi
  • Doğum : 25 Ocak 1743 – Düsseldorf, Almanya
  • Ölüm : 10 Mart 1819 – Münich, Almanya
  • Başlıca Eserleri : Samtliche Werke

İnsan tininde dolaysız bilgi öğelerinin bulunduğunu ileri süren Alman filozof Friedrich Heinrich Jacobi Düsseldorf’ta dünyaya geldi. Babası ticaretle ilgilenen biri olduğundan onun da ticaretle ilgilenmesini istediği için Frankfurt’ta bir meslek okuluna gönderdi. Ancak Jacobi, daha küçük yaşlarda bunalımlar geçirmeye ve doğaüstü olaylara ileri seviyede ilgi duymaya başladı. Bu süreç daha da ileri gitti ve kendini öldürmeye kalkıştı. Bu dönemlerden sonra öğrenim görmesi için Cenevre’ye gönderildi. Orada tanrıbilim, din ve felsefe konularıyla ilgilendi. Bonnet, Kant ve Spinoza gibi filozofların üzerinde okumalar yaptı. Bir dönem J. J. Rousseau’nun yapıtlarını inceledi. Düzenli bir eğitim hayatı olmadığı için daha çok kendini geliştirdi. 1764 yılında doğduğu şehre döndü ve bir süre ticaretle uğraştı. Betty Clermont ile evliliği ise ona düzenli bir hayat sağladı. İlerleyen dönemlerde Berg ve Jülich dükaları danışmanlığına atandı. 1807 yılında getirildiği Münich Bilimler Akademisi başkanlığı sırasında Schelling’le tartışmalara girişti, bu tartışmalar sonucu ise emekliye ayrıldı.

Jacobi’ye göre felsefe gerçeği konu edinen, onunla ilgili sorunlara çözüm arayan bir araştırma dalıdır. Onun kurgusal düşüncelere değil, duygu ve sezgiye dayanması gerekir. Jacobi’nin felsefesinden çıkardığı anlam tanrıbilimle bağlantılıdır. Bu nedenle onda felsefe ile tanrı bilimi, kesin çizgilerle birbirinden ayırma olanağı yoktur. Ona göre insanın özü, anlığı oluşturan çalışmasını sağlayan tindir. Bu özellik tinin tanrısal bir nitelik taşımasıdır. Jacobi, bilgi sorununa da tinden yola çıkarak çözüm arar. Jacobi’nin üzerinde durduğu sorunlardan biri de imandır. İman, her türlü düşünceden öncedir, kendiliğinden oluşan, duyguda dolaysız olarak beliren bir güvencedir, tanrısal kayra ile bağlantılıdır. Onun devlet ile ilgili düşüncelerinin temelini bireyin özgürlüğü ve uyumlu yaşamı oluşturur. Devlet bireyi aşan, ancak görevi gereği bireye dayanan düzenli bir kuruluştur.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Eyüp Ali Kılıçarslan, Jacobi’nin Kant Eleştirisi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi, cilt.18, 2007

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun