Fethi Yeken

Fethi Yeken
  • Önem : Lübnan merkezli el-Cemâatü’l-İslâmiyye’nin kurucusu
  • Meslek : Alim, Siyasetçi
  • Doğum : 9 Şubat 1933 - Trablusşam
  • Ölüm : 13 Haziran 2009 - Trablusşam
  • Başlıca Eserleri : el-İslam fikre ve hareke ve’nkılab, el-Mevsü’atü’l-harekiyye

İlk dini eğitimini babaannesinden alan Fethi Yeken, ilköğrenimin ardından 1946 yılında Kubba’daki Amerikan Okulu’na girdi. Okul dışında Cem‘iyyetü mekarimi’l-ahlaki’l-İslamiyye’nin eğitim programlarına devam etti ve Beyrut’ta elektrik mühendisliği alanında lisans öğrenimi gördü. İhvan-ı Müslimin’in Mısır’da çıkardığı ed-Daʿve dergisi, Yeken’in genç yaşta İslami hareketlere ilgi duymasında ve Cem‘iyyetü mekarimi’l-ahlaki’l-İslamiyye’nin faaliyetlerine aktif biçimde katılmasında etkili oldu. Filistin’in işgali üzerine Beyrut’ta kurulan, İbadü’r-rahman cemiyetine girdi; 1954’te Trablusşam’da cemiyetin bir şubesini açtı. Ancak bir süre sonra Trablusşam şubesi cemaatten ayrıldı ve Yeken, bazı arkadaşlarıyla Lübnan’da el-Cemaatü’l-İslamiyye’yi kurdu. Lübnan iç savaşının yaşandığı yıllarda el-Mücahidun adıyla bir birlik oluşturarak 2 yıl bilfiil savaşın içinde yer alan cemaat aynı dönemde Savtü’l-mücahidin isimli bir radyo da kurdu. Suriye’deki iç savaşa destek verdiği gerekçesiyle Suriyeli ajanlar tarafından kaçırılan Yeken daha sonra bunun doğru olmadığı anlaşılınca serbest bırakıldı. Sünni Müslümanları temsil için 1992 seçimlerine katılma kararı alan Yeken, bağımsız aday olarak meclise girmeyi başardı.

Lübnan’daki Sünniler’i temsil edecek bir partinin kurulması gerektiği yönünde çevresinden gelen teklifler üzerine 2006’da Cebhetü’l-ameli’l-İslami’yi kurarak siyasi faaliyetlerini bu partide devam ettiren Yeken, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Yeken değişik İslami hareketler tarafından saygı görmüş, gerek Lübnan’da gerekse uluslar arası alanda bazı siyasi problemlerin çözülmesine katkı sağlamıştır. Mesela 1998’de Türkiye ile Suriye arasında çıkan krizin sona ermesi için girişimlerde bulunmuş, 2006’da Lübnan hükümetinin muhalefet kanadı Hizbullah’la olan anlaşmazlığında ara buluculuk yapmıştır. İslami hareketler Müslümanların eğitim, davet, fikir, siyaset ve askeri yönden gelişmesini önemseyip İslam’ı bir bütün halinde ele almalı, ancak eğitim ve davet faaliyetleri ön planda tutulmalıdır. Sadece siyasi temellere dayanan teşkilatların bir darbe sonucunda çökmesini eğitim ve davet odaklı bir yapıya sahip olmamalarına bağlayan Yeken, İslami hareketlerin barışçıl yöntemlere öncelik verip kuvvet kullanmayı son çare olarak düşünmeleri gerektiğini savunur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ençakar, Osman, Fethi Yeken Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, C.Ek-2, sf. 679-681

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun