Fenni Efendi

Fenni Efendi
  • Meslek : Son devir şair, hakkâk ve hattatlarından.
  • Asıl adı : Mehmed Said
  • Doğum : 1850 - Yozgat
  • Ölüm : 6 Temmuz 1918 - Ankara

Şiirlerinde Fennî mahlasını kullandığı için daha çok bu isimle tanınan Fenni Efendi tahsilini Yozgat’ta Demirli Medrese’de tamamladı. Daha öğrencilik yıllarında şiir ve edebiyatla meşgul olmaya başladı. Babası Kadızâde Hacı Sâdık Efendi ile devrin tanınmış devlet adamı ve şairlerinden Reîsülküttâb Âkif Paşa’nın yeğeni amcazadesi Ömer Râgıb Efendi’den Arapça, Farsça ve hat dersleri aldı. 1873’te Yozgat İdare Meclisi kâtipliğinde memuriyete başladı ve bu görevde uzun müddet kaldı. Bir süre Kayseri’de, daha sonra sırasıyla Boğazlıyan, İncesu, Kalecik, Yabanabad ve Sivrihisar’da çeşitli memuriyetlerde bulundu. Ardından Ankara’da vergi başkâtipliğiyle tahrirat kâtipliği yaptı. Bu sırada Ankara Valisi Âbidin Paşa’ya gönderdiği bir şiir dolayısıyla paşanın dikkatini çekince terfi ettirilip Ankara Valiliği İdare Meclisi başkâtipliğine getirildi. Bu görevde iken Ankara İdâdîsi’nde hat ve edebiyat, 1911’de de Ankara Erkek Öğretmen Okulu’nda hat dersleri verdi. Emekliye ayrıldıktan bir süre sonra vefat etti.

Son devir şair, hakkâk ve hattatlarından olan Fenni Efendi ilk manzumelerinde babası Sâdık Efendi ile amcazadesi Ömer Râgıb Efendi’nin mutasavvıfane şiirlerinin tesirinde kaldı ve zamanla sanatını geliştirdi. Fuzûlî, Bâkî, Nâbî ve Nedîm gibi şairlere tahmîsler ve nazîreler yazabilecek seviyeye ulaştı. Memuriyetleri dolayısıyla bulunduğu yerlerde edebiyat meclislerine katıldı, önemli bazı olaylar hakkında tarih manzumeleri söyledi. Nakşibendî Şeyhi Ahmed Hüsâmeddin Efendi’nin müridlerinden olan Fennî, Çapanzâde Edib Bey ile Hıfzı mahlasıyla şiirler yazan Hâfız Edhem Efendi gibi o devrin bazı şairlerini etkiledi. Fennî Efendi, hat sanatında da güzel örnekler verdi. Buğday ve pirinç taneleri üzerine İhlâs sûresini ve Âyetü’l-kürsî’yi yazdığı ve tırnaklarıyla kabartmak suretiyle kâğıt üzerine yazı yazıp desenler çıkardığı bilinmektedir. Ayva ve ceviz yaprağı üzerine gözeneklerini boşaltarak yazdığı yazılardan biri günümüze ulaşmış olup A. Şakir Ergin’in özel koleksiyonunda bulunur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ergin, Ali Şakir, Fenni Efendi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1995, c.12, sf. 349

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun