Fatih Kütüphanesi

Fatih Sultan Mehmet’in kendi adıyla anılan külliyesinin içine kurduğu kütüphanedir. Fatih Külliyesi 1470 yılında tamamlanmış olup, külliyenin içine sekiz tane medrese inşa ettirmiş ve bu medreselerin dört tanesine de birer kütüphane kurdurmuştur.

Genel Bilgi

Kütüphanedeki kitapları muhafa etmek için günlük 5 akçe ücretle 4 hafız-ı kütübün tayin edildiği, külliyenin vakfiyesinden bilinmektedir. Aynı zamanda bu vakfiyede 300 kitap kayıtlıdır. Daha sonraki yıllarda bu 4 kütüphane bir araya getirilerek daha büyük bir kütüphane elde edilmiştir.

II. Bayezid tahta geçtiğinde bu kütüphaneye kitap eklemelerinde bulunup, günlük 6 akçeden ücretle bir hafız-ı kütüb ve bir katib-i kütüb’ün varlığı bilinir. Kütüphanede okuyucuları nöbetleşe okuma zahmetinden kurtarmak için bir kitabın birden fazla nüshasının olduğu kütüphane katalogunda geçmektedir. Bu kütüphaneye çeşitli kurumlardan ve alim kişilerden eserler bağışlanmıştır.

II. Bayezid döneminde kütüphanedeki kitap sayısı 1241’e ulaşmış, daha sonraki yıllarda 1770’e çıktığı görülmüştür. 2 asır boyunca külliye içinde hizmet veren kütüphane oldukça iyi korunmuştur. I. Mahmut döneminde ise kütüphane yeniden teşkilatlandırılmış ve çalışma düzeni de yenilenmiştir. Bu düzenlemede hafız-ı kütüb sayısı 6’ya çıkarılmış ve bir tane katib-i kütüb tayin edilmiştir.

1742 yılında yenilenen kütüphane büyük bir merasim ile açılmış; Sahih-i Buhari hatmiyle başlamış, dualar, hadisler ve vaazla sona ermiştir. Ulemaların ve devlet adamlarının katıldığı bu merasimde fakirlere de ihsanlarda bulunulmuştur. I. Mahmut bu kütüphaneye bağışladığı kitaplar ile zengin bir koleksiyon oluşturmayı başarmıştır. 5500 cilt kitabın varlığı bu dönemde bilinmektedir.

Kütüphane Cumhuriyet döneminde uzunca bir süre varlığını sürdürmüş ancak 1956 yılında Süleymaniye Kütüphanesi’ne nakledilmiştir. Burada korunan Fatih Kütüphanesi’nde 5219 yazma ve 319 basma eser bulunmaktadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Erünsal, E.İsmail, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 12, 1995

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun