Ernest Renan

Ernest Renan
  • Meslek : Fransız şarkiyatçısı, dil âlimi, tarihçi ve edip
  • Doğum : 28 Şubat 1823 - Fransa
  • Ölüm : 12 Ekim 1892 - Fransa
  • Başlıca Eserleri : l’Avenir de la science: Pensées de 1848, Averroès et l’averroïsme: Essai historique, Cahiers de jeunesse, Dialogues et fragments philosophiques, De l’origine du langage, l’Islamisme et la science

İslam ve Müslümanlar hakkında söylediği sert sözlerle tanınan Ernest Renan’ın çocukluğu ve almış olduğu çelişkili eğitim onun bütün hayatında belirleyici rol oynadı. Doğduğu kasabada bir Katolik okulunu bitirdi, ardından dinî tahsil için Paris’e gitti. Felsefe, ilâhiyat, tarih ve Doğu dilleri okudu. Bu yoğun dinî ve din dışı tahsili onun ilerideki çelişkilerini ve zamanla dinlere karşı şüpheciliğini hazırladı. Sâmî dillerinin tarihi ve mukayeseli yapısı üzerine yaptığı çalışma ile Volney ödülünü kazandı. Derinden etkilendiği 1848 Sosyalist İhtilâli üzerine, dininin ilim olduğu ve insanın sorunlarını ilmin çözeceği yönündeki düşüncelerini açıkladığı bir kitap yazdı. Kariyerine zarar vereceği endişesiyle hayatının sonuna doğru yayımladığı bu eserde yalnız ilme ve akla inandığını ortaya koydu. Dürzîler’e karşı hıristiyanları korumak için III. Napolyon’un Lübnan’a gönderdiği 6000 kişilik kuvvetle beraber Renan da arkeolojik kazı yapmak üzere Lübnan’a gitti. Daha o devirde Lübnan’ın Türklerin elinden çıkmakta olduğunu ve geleceğini belirsiz gördüğünü söyledi.

Genel olarak dinlerle ilgili yoğun tartışma konusu olan düşünceleri onun filoloji alanındaki çalışmalarını bir ölçüde ikinci planda bıraktı. İlk seyahatinden dört yıl sonra Hıristiyanlığın asıl yayıcısı Saint Pavlus’un izlerini takip etmek için Mısır, Lübnan, Suriye, Yunanistan ve Anadolu’yu kapsayan bir yolculuğa çıktı. Renan’a göre Doğu Hıristiyanlarını kurtarmanın tek yolu Osmanlı Devleti’nden en iyi yerleri koparmak, padişahı bir kenara atarak onun adına İstanbul’u yönetmekti. İkinci imparatorluğun sona erişi üzerine Collège de France’taki kürsüsüne dönen ve Fransa’nın Almanya ile barışması için çalışan Renan Fransız Akademisi üyesi oldu. Sorbonne Üniversitesi’nde “İslâm ve İlim” adlı meşhur konferansını verdi. Journal asiatique’in başkanlığını yaptı. Doğu Batı zıtlığı ve savaşını bir felsefe haline getiren Renan’ın asıl sorunu İslâm dini, Müslümanlar ve Araplardı. Bu yarışta Avrupalıların XVI. yüzyıldan itibaren üstünlük elde ettiğini, parçalanmış İslâm’ın yıkılmakta olduğunu, Avrupa medeniyetinin yayılabilmesi için İslâm devletlerinin siyasî idarelerinin yıkılması gerektiğini her fırsatta tekrar etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Bilici, Faruk, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 34, 2007

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun