Ernest Mamboury

  • Önem : Türkiye hakkında çeşitli eserler yazan İsviçreli ilim adamı, ressam
  • Doğum : 1878 - İsviçre, Nyon
  • Ölüm : 1953 - İstanbul

Cenevre’deki Ecole des Arts Industriels’den mezun olduktan sonra Paris’e giderek Güzel Sanatlar Akademisi’nin seramik bölümüne devam eden Mamboury, yurduna döndüğünde resim öğretmenliğine tayin edildi. İzin alarak gittiği İstanbul’da bir taraftan tarihî eserleri incelemeye, bir taraftan da şehrin çeşitli yerlerinin yağlı boya tablolarını yapmaya başladı. İzni sona erince uzatma isteği kabul edilmediğinden istifasını vererek İstanbul’da kaldı ve buraya yerleşti. Önce Mekteb-i Sanâyi’de, arkasından Galatasaray Lisesi’nde geometrik desen ve Fransızca öğretmenliği yaptı. Aynı zamanda Türkiye’de araştırmalar yapan Batılı arkeologlara yardım ediyordu. İsviçre vatandaşı olduğu için I. Dünya Savaşı, Mütareke ve işgal yıllarında İstanbul’da kalmaya devam edebildi. İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü’nün yaptığı bazı araştırmalara da katılan Mamboury, ortaya çıkarılan eserlerin planlarını çizdi. Bu arada Topkapı Sarayı’nda kütüphane okuma salonu haline getirilen eski Ağalar Camii’nin restorasyonuna yardımcı oldu. Halil Ethem Eldem’in Yedikule hakkındaki kitabına bir kısmı Bizans, büyük kısmı Fâtih Sultan Mehmed devri Türk yapısı olan hisarın planını çizmek suretiyle katkıda bulundu.

Daha çok Bizans eserleriyle ilgilenmesine karşılık Mamboury Türk sanatı üzerine de neşriyatta bulunan Mamboury’nin Topkapı Sarayı Harem Dairesi’nin ziyarete açılması münasebetiyle bol resimli bir makalesiyle Ağalar Camii’ne dair bir yazısı basıldı. Halil Ethem Eldem’in “Camilerimiz” başlıklı küçük kitabını genel bazı bilgilerle resimler ekleyip Fransızca olarak yayımladı. Mamboury’nin en önemli yayınları bilimsel ağırlıklı turistik rehberleridir. Çok iyi düzenlenmiş bir plana göre hazırlanan bu rehberlerin ilki İstanbul’a dair olanıdır. Bu eserde şehrin coğrafyası, Bizans ve Türk devirlerindeki tarihçesi, sanatı ve etnografyası gibi turistleri ilgilendiren yönlerinden başka eski eserleri düzenli bir sırayla tarihleri ve sanat özellikleriyle kısa biçimde tanıtıldı.  Önce Fransızca olarak basılan kitabın Türkçesi de çıktı. Mamboury, Türkiye’de yaşadığı uzun yıllar boyunca topladığı pek çok değerli kitap, antika eşya ve özellikle İstanbul hakkında sayısız not, resim ve kroki vasiyeti gereği Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Dumbarton Oaks Araştırma Enstitüsü’ne taşındı.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Eyice, Semavi, Ernest Mamboury,  Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, Cilt:27, sf: 550-551

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun