Enver Sedat

Enver Sedat
  • Görev : Mısırlı asker ve devlet başkanı
  • Doğum : 25 Aralık 1918 - Menûfiye, Mısır
  • Ölüm : 6 Ekim 1981
  • Ebeveynler : Muhammed Muhammed es-Sedâtî - Sittülberreyn

Mısırlı devlet adamı ve cumhurbaşkanı Enver Sedat, Mısır’ın Menûfiye şehrinde dünyaya geldi. Çocukluğu köyde babaannesinin yanında geçen Enver Sedat, burada okuma yazmayı öğrendikten sonra komşu köyde öğrenimine devam etti, daha sonra Kahire’ye babasının yanına geçerek eğitim alma fırsatı buldu. Yapılan kanuni değişiklikler sayesinde bir dönem sadece zenginlerin gidebildiği askeri okula giderek en büyük arzusunu gerçekleştirdi. Askerlik döneminde çeşitli görevlerde bulundu, Alman ajanlarla iş birliği yaptığı suçlamasıyla cezaevinde girdi ve aynı yıl ordudan atıldı. Bu süreçte kimliğini gizleyerek gazetecilik yaptı, 1950 yılında ise orduya geri döndü. Bu süreci takip eden yılda Hür Subaylar’a katılan Sedat, 22-23 Temmuz 1952 gecesi gerçekleştirilen ihtilâlde yer aldı. İhtilâlin ardından, meclis başkanlığı, Birleşik Arap Cumhuriyeti meclis başkanlığı ve devlet başkanlığı görevinin ardından Nasır’ın ölümüyle birlikte devlet başkanlığına getirildi.

Enver Sedat görevi sürecinde birbirinden farklı eksende politikalar uyguladı. Bir dönem dış politikada Arapçı-Nasırcı çizgiyi muhafaza etti, sonra ise Suudi Arabistan başta olmak üzere muhafazakâr Arap ülkeleriyle işbirliği yaptı. Ancak bu tutumu sosyalist çizgisini korumak isteyen Libya ve Suriye ile yollarını ayırmasına sebep oldu. Arap ülkeleriyle bağlantıları güçlendirdikten sonra kendini İsrail meselesine verdi, 1967 yılında kaybedilen toprakları almak üzere savaşa girişti. Savaş sonunda galibiyete ulaşan Sedat, fazla bir toprak kazanamadıysa da otoritesini güçlendirdi. Elde ettiği bu güçle liberalleşme adımları atan Sedat, kamu iktisadi teşebbüslerine önem verdi, ancak bu politika sonucu halk giderek fakirleşti ve enflasyon yükseldi. İç politikada desteğin azalması ile planlarını dış politika üzerine kurdu. İsrail’e olan karşı tutumu zıt yönlü değişti ve ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissenger’in da yardımıyla 26 Mart 1979’da Camp David Antlaşması imzalandı. Enver Sedat bu antlaşma ile İsrail’i resmi bir devlet olarak tanıdı. Ancak bu durum İslam dünyasında büyük tepkiyle karşılandı ve Mısır’a yönelik yaptırımlar peşi sıra geldi. İç politikada da yükselen eleştiriler sonucu bunun önüne geçebilmek adına 1980'de bir kanun çıkartarak kendisi hakkında eleştiri yapılmasını yasakladı. Mısır’ın bağımsızlığının kutlandığı bir etkinlik sırasında suikaste uğrayarak öldürüldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Halil Görgün, Enver Sedat, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1995, cilt.11, sf.265-267

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun