Edward Jenner

Edward Jenner
  • Meslek : Hekim
  • Önem : Çiçek aşısını geliştirmesiyle bağışıklık biliminin öncülerinden olması
  • Doğum : 17 Mayıs 1749 – Berkeley
  • Ölüm : 26 Ocak 1823 – Berkeley

Geliştirdiği çiçek aşısıyla tıp tarihinde önemli bir yer edinen Edward Jenner Berkeley’de dünyaya geldi. On üç yaşında bir cerrahın yanında başladığı çıraklığını yirmi bir yaşına kadar sürdürerek top ve cerrahi alanında tecrübe kazandı. Edindiği bu tecrübelerin ardından Londra’ya giderek dönemin ünlü anatomi bilgini olan John Hunter’ın öğrencisi olan Jenner, daha sonra ise asistanı oldu. 1773 yılında Berkeley’e dönerek yaşamının sonuna kadar bu şehirde hekimlik yapan ve ilgi duyduğu doğa bilimi araştırmalarını da bir yandan sürdüren Jenner, 1813 yılında Oxford Üniversitesi’nin onur doktorasıyla ödüllendirildi ve Royal Society üyeliğine seçildi.

Dönem dönem büyük salgınlara dönüşen ve çoğu kez ölümle sonuçlanan çiçek hastalığı yüzyıllardır insan hayatını tehdit ediyordu. Doğduğu bölgenin, ineklerinden insana bulaşan çiçek hastalığının hem hafif seyrettiği, hem de insanda çiçek hastalığına karşı yaşam boyu bağışıklık yarattığı yolundaki geleneksel inanışı sınamak isteyen Edward Jenner, oldukça tehlikeli bir deneye girişti. 1796 yılında inekten bulaşmış çiçek hastalığı geçirmekte olan bir hastanın yarasından hazırladığı aşıyı 8 yaşındaki bir çocuğa uyguladı. İki ay sonra aynı çocuğa çiçek aşıladığında hastalık belirtilerinin ortaya çıkmadığını gözlemleyen Jenner, bu yöntemle çiçek hastalığına karşı bağışıklık kazanabileceğini kanıtladı. Ancak geliştirdiği aşı yönteminin benimsenmesini geciktirecek birçok zorlukla karşılaştı. Önce aşıyı hazırlamak için, inekten bulaşmış çiçek hastalığı geçiren kişi ve aşıyı uygulayacağı gönüllü bulmakta güçlük çeken Jenner, sonunda bazı meslektaşlarının da desteğiyle amacına ulaştı. Kısa sürede İngiltere’de, ardından tüm Avrupa’da benimsenerek uygulamasına geçilen bu aşılama yöntemi, çiçek hastalığında ölüm oranını oldukça azalttı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

JV Paidhungat, Edward Jenner - Father of Immunology, Journal of the Association of Physicians of India, sayı.63, 2015

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun