Hz. Ebû Bekir

  • Önem : İlk Müslümanlardan, Halifelerin birincisi (632-634).
  • Doğum : Mekke
  • Ölüm : 23 Ağustos 634
  • Babası : Ebû Kuhâfe

İslâm tarihinde ilk defa “halife” tabiri ile anılan Hz. Ebû Bekir Resûl-i Ekrem’in vahiy kâtiplerindendi. En meşhur lakabı Sıddîk olan Ebu Bekir “Çok samimi, çok sadık” anlamına gelen bu lakabı mi‘rac olayı başta olmak üzere gaybla ilgili haberleri hiç tereddütsüz kabul ettiği için bizzat Resûl-i Ekrem’den aldı ve İslâm literatüründe bununla şöhret buldu. Mekke döneminde İslâmiyet’in yayılmasında Hz. Ebû Bekir’in Kureyş’in ileri gelenlerinden biri olmasının büyük tesiri vardı. Hz. Peygamber’in Mekkelileri İslâmiyet’e gizlice davet ettiği sıralarda Kureyş’in ileri gelenlerinden birçok kimse onun vasıtasıyla Müslüman oldu. Mekke döneminde Kureyşli müşriklerin ağır işkencelerine mâruz kalan Müslüman kölelerle pek çok kimseyi efendilerine büyük paralar ödeyerek satın alıp âzat etti. Resûl-i Ekrem ile birlikte Medine’ye hicret etti. Hz. Ebû Bekir hicretten sonra Resûl-i Ekrem’in mescid yapılmasını uygun gördüğü arsayı satın alarak Medine’deki faaliyetlerine başladı. Mekke döneminde olduğu gibi, Medine döneminde katıldığı seriyyeler ve emîr-i hac tayin edildiği günler dışında Hz. Peygamber’in yanından hiç ayrılmadı. Kumandanlığını Resûlullah’ın yaptığı bütün savaşlarda, Hudeybiye Antlaşması, Umretü’l-kazâ ve Vedâ haccında bulundu. Hz. Peygamberin ölümünden sonra sahâbîler onun halife olmasını uygun görerek Mescid-i Nebevî’de kendisine biat ettiler.

Hz. Ebû Bekir, takip edeceği siyasetin genel esaslarını ortaya koyan meşhur hutbesinde Müslümanların en iyisi olmadığı halde onlara başkan seçildiğini ifade ederek doğru hareket ederse kendisine yardım etmelerini, yanlış davranırsa doğrultmalarını, Allah’a ve Resulü’ne itaat ettiği müddetçe Müslümanların kendisine itaat etmelerini istedi. Halife olduktan sonraki ilk icraatı, Üsâme b. Zeyd’in kumandasında sefere hazırlanan orduyu göndermek oldu. Resûl-i Ekrem’in vefatıyla birlikte ortaya çıkan bazı isyanları bastırdı. İslâm dinini tebliğ etme konusunda Hz. Peygamber’in başlattığı stratejiyi devam ettirdi. Müslümanların Bizans İmparatorluğu ile Hz. Peygamber zamanında yapılan Mûte Savaşı’yla başlayan askerî mücadelesi, Tebük seferiyle devam etmişti. Hz. Ebû Bekir de bu amaçla üç ayrı birliği Suriye’nin güney ve güneydoğu sınırlarına göndermeyi kararlaştırdı. Bizans askerlerini mağlûp etti ve Bizans’a karşı Suriye’de yapılan Ecnâdeyn Savaşı  sonunda Filistin’in kapıları Müslümanlara açılmış oldu. Hz. Ebû Bekir, Ecnâdeyn Savaşı’nın neticesini öğrendikten sonra altmış üç yaşında vefat etti. Hilâfeti esnasında Kur’ân-ı Kerîm’i mushaf haline getirmek suretiyle İslâmiyet’e en büyük hizmeti yaptı. Hastalığı zamanında kendisinden sonra  Hz. Ömer’i veliaht bırakmayı kararlaştırmıştı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Mustafa Fayda, Ebu Bekir, Dİyanet İslam Ansiklopedisi, Cilt 10, 1994

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun