Diyarbakır Kalesi

Diyarbakır Kalesi
  • Yer : Diyarbakır
  • İlk Yapım Yılı : M.Ö. 3000'ler
  • İlk Yapımına Başlayanlar : Hurriler

Türkiye coğrafyasının dünya tarihi mirasına sunduğu en değerli yapılardan biri olan Diyarbakır Kalesi, şehrin tarihi çekirdeğini çevreleyen tarihi surları ile birlikte çok sayıda uygarlığın izlerini bünyesinde taşıyan önemli bir yapıdır. Yaklaşık 5 kilometre uzunluğunda, 10 metre yüksekliğinde ve 3-5 metre genişliğindeki surların iç kısmında kalan alanın boyutları 1700 ile 1300 metreye kadar ulaşan devasa bir yapıdır. Kalenin ilk kez Hurriler tarafından M.Ö. 3000’lerde yapılmaya başlandığı kabul edilmektedir. Surlar günümüzdeki haliyle 346’da, Bizans İmparatoru II. Constantinus döneminde inşa edildi ve 367-375 yılları arasında nüfus artışı dolayısıyla surlar yıkılarak tekrardan genişletildi. Romalılar, Bizanslılar, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, İnaloğulları, Eyyubiler, Akkoyunlular ve Osmanlılar gibi birçok önemli devlet kendi dönemlerinde yeni burçlar, kitabeler, süslemeler ve motiflerle bu görkemli kaleye kendi imzasını attı. Gri-siyah bazalt taşından sur ve burçların üzerinde güneş ve yaldız simgeleri, kaplan, boğa, çift başlıklı kartal, akrep ve at kabartmaları, silah, meyve ve takıl şekiller işlenmiştir.

Diyarbakır Kalesi’ni oluşturan surlar, esas olarak iç ve dış olmak üzere iki bölümden oluşuyor. İç kale surları Kanuni Sultan Süleyman zamanında yeniden elden geçirildi ve genişletildi. Dış kale surları üzerinde çoğu dairesel, diğer dört ve altı köşeli 82 burç bulunuyor. Çoğunlukla iki katlı, bazıları üç-dört katlı burçların alt katları depo ve ambar olarak, üst katlar ise asker amaçlar için kullanıldı. En görkemli burçlar Yedi Kardeş, Evli Beden, Nur, Keçi, Kralkızı, Fındık, Mervani, Akrep adlarıyla bilinmekte. Dünyanın en eski ve en sağlam kent surları arasında sayılan Diyarbakır Kalesi, sağlamlığının yanı sıra kentten gelip geçmiş birçok uygarlığın izlerini taşımasıyla olağanüstü bir kültür mirası olarak karşımıza çıkmaktadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Meltem Cansever, Türkiye’nin Kültür Mirası 100 Şaheser, NTV Yayınları, 2011

 
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun