Divriği Ulu Camii

Divriği Ulu Camii
  • Yapılış Tarihi : 1228-1229/Divriği/Sivas
  • Tür : Camii
  • Bani : Muğis oğlu Hürrem Şah

1228 yılında Mengücekoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından yaptırılmıştır. Yapı Sivas şehrinin Divriği ilçesindedir. Ulu camii Iğımbat Dağının eteğine konumlandırılmıştır. Bir külliye yapısı olarak tasarlanmış olduğu bilinse de bugün sadece camii ve şifahanesi günümüze gelebilmiştir. Eser cephelerindeki taş işçiliğinin en güzel örneklerini sunmaktadır. Bu nedenle UNESCO tarafından 1985 yılında Dünya Mirası Listesine alınmıştır.

Mimari Özellikleri

Dikdörtgen plan şemasındadır. Üç eyvanlı ve revaklı avluludur. Batısında ve güneyinde iki katlı olarak tasarlanmıştır. Güney kısmında camiye bitişik darüşşifa bulunmaktadır. Yapının inşasında çevresindeki taş ocaklarından çıkartılmış bir cins tüf kullanılmıştır. Yapının en önemli yanını sanatsal motifleri oluşturmaktadır. Yapının inşasında çalışan mimarların ve ustaların kendi geleneklerine özgü işledikleri bu motifler bir şaheser oluşturmuştur. Eseri yapan mimarın başka bir eserine rastlanmamış olması sanat tarihinde görülen ilginç olaylardandır. Yapının kuzey cephesindeki giriş, kıble kapısı olarak adlandırılmaktadır. Batıda ikinci bir kapı, doğuda ise Şah Kapısı yer almaktadır. Şah Kapı bugün pencere durumdadır. Yapının kuzey cephesindeki Kıble Kapısı, dışa taşkın ve yapıdan daha yüksek olarak tasarlanmıştır. Bu portalin üzerindeki süslemeler, zengin bitkisel ve geometrik motifleriyle kendine hayran bırakmaktadır. Barok stilde süslenmiş olan bu anıtsal kapı, 14.5 m. yüksekliğindedir. Yapının batısında bulunan Şah Kapısı ise 9.5 m. yüksekliğinde olup üzerinde Selçuklu dönemine ait bir kitabe bulunmaktadır. 1228 yılına tarihlenmiş olan bu kitabe dışında kapı üzerindeki ince ayrıntılar ile işlenmiş olan motifler dikkat çekicidir. Kapının sağ ve sol yanında çift başlı kartal, nişin yan yüzeyinde ise tek başlı kartal motifi bulunmaktadır. Bu motif kudret ve egemenliğin simgesi olarak kabul edilmektedir. Son olarak yapının Doğu’sunda Taht Kapısı bulunmaktadır. Diğer portallerden aşağı kalmayacak şekilde düzenlenmiş olan bu kapıda da bitkisel ve geometrik süslemelerin yanında, saç örgüsü ve yıldız motifleri de görülmektedir. Minaresi kuzeybatı köşeye konumlandırılmıştır ve gövdesi silindirdir. Yalnız orijinal değildir, Kanuni Sultan Süleyman tarafından yenilenmiş halidir.

İç Kısım
 
Yapının minberi ahşaptan yapılmıştır. Yüksekliği yaklaşık olarak 6-7 m. olan minberin üzerindeki oymalar bu çağda yapılmış en iyi örneklerdendir. Minber üzerine kitabe bulunmakta, bunun yanı sıra pek çok ayet ve hadisler yazmaktadır. Mihrap ise biçim ve dekorasyon açısından Anadolu’da tek örneği oluşturur. Mihrap üstü kubbeyle örtülmüş, bu kubbe içten 12 nervür taşı ile dilimlere ayrılmıştır. Mihrap sivri kemerli bir nişten oluşmaktadır. Kapılarda görülen barok stilin yansımaları mihrapta da görülmekte, rumi motifleri iri ve derince işlenmiştir.
 
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Aslanapa, Oktay, Türk Sanatı, Remzi Kitapevi, İstanbul, 1997
 
Arel, Hilmi, Divriği Ulu Camii Tekstil Kapısı ve Diğerleri, Vakıflar Dergisi, Sayı 5, 1962
 
Turani, Adnan, Dünya Sanat Tarihi, Remzi Kitapevi, İstanbul, 2010
 
Ülgen, A.Sami, Divriği Ulu Camii ve Dar Üş-Şifası, Vakıflar Dergisi, Sayı 5, 1962
 
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun