Demirci Mehmet Efe

Demirci Mehmet Efe
  • Meslek : Kuvay-ı Milliye Önderi
  • Doğum : 1883 - Aydın
  • Ölüm : 5 Şubat 1961 - Aydın

Kuva-yi Milliye’ye katılan ve vatan müdafaası adına mücadele eden önemli isimlerden biri olan Demirci Mehmet Efe, Nazilli’de dünyaya geldi. Efelikten önce demircilik yaptığından “Demirci” unvanını aldı. İzmir’in Yunanlılar tarafından işgal edilmesinin hemen ardından mücadeleye koyulan Demirci Mehmet Efe, hazırlıkların tamamlanmasının ardından 11 Temmuz 1919 yılında Kuva-yı Milliye’ye dahil oldu. 16 Temmuz’da işgal altında olan Aydın’a saldırmış ise de, üstün ateş karşısında ilerleyemedi. Karşı saldırıya geçen Yunan kuvvetleri de bir başarı elde edemedi. Sonraki baskınlarla düşman perişan edildi. Giriştiği başarılı mücadelenin ardından kısa bir vakit sonra Aydın Cephe Komutanlığı’na soyundu. Efe, üstlendiği bu görevi düzenli ordunun kurulmasına kadar Mustafa Kemal Paşa’nın siyasi ve askeri liderliğinde sürdürdü.

İstiklal Harbinde faydası görülen Kuvay-ı Milliye reisi Demirci Mehmed Efe, Cumhuriyet dönemi tarih yazımının ötekileştirdiği kişilerden biridir. Maddi gelir temin etmek üzere Denizli’ye gönderdiği Sökeli Ali Efe'nin öldürülmesi ve adamlarının şehirden kovulması üzerine Denizli’yi bastı. Denizli Olayı, Demirci Mehmet Efe ile Mustafa Kemal Paşa arasında bir soğukluk yaşanmasına sebep oldu. Refet Bey ve Çerkez Ethem birleşerek Demirci Efe’ye bir baskın düzenlediler. Efe, kendisini saran kuvvetleri aşarak dağa çekildi. Mustafa Kemal Paşa da aynı tarihlerde Meclis’te yaptığı bir konuşmasında Demirci Mehmet Efe’nin TBMM’ye tecavüz etmediğini, orduyla fiili bir çarpışmaya girmediğini, bundan dolayı mahallinde idareten ikamet ettirildiğini ifade etti. Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta “Efe çok sonra bize sığınarak affedilmiştir” diyerek yıllar sonra bu gerçeği bir kez daha dile getirdi. Ayrıca Demirci Mehmet Efe defalarca suikaste uğradı. Uğradığı suikastlerden sağ kurtulan Efe, Nazilli’deki evinde geçirdiği kalp krizinden dolayı vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

Erol Akcan, Milli Mücadele’den Sonra Demirci Mehmet Efe, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, sayı.57, 2015

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun