Dean Acheson

Dean Acheson
  • Meslek : Soğuk Savaş dönemi uygulamalarıyla bilinen ABD eski Dışişleri Bakanı
  • Doğum : 11 Nisan 1893 - Connecticut, ABD
  • Ölüm : 12 Ekim 1971 - ABD

Soğuk Savaş dönemi politikalarının önde gelen planlayıcı ve uygulayıcılarından olan ABD’li devlet adamı Dean Acheson, dışişleri bakanlığı döneminde komünizme karşı Batı ittifakının kurulmasında etkili oldu. Connecticut’ta dünyaya gelen Acheson, Yale ve Harvard üniversitelerinde hukuk öğrenimi gördü. Birinci Dünya Savaşı sırasında ABD donanmasında görev alan Acheson, daha sonra Washington’da bir hukuk bürosunda çalıştı ve 1933 yılında maliye bakan yardımcısı oldu. Hızla yükselen kariyerinde sonraki süreçte Dışişleri Bakanlığı İktisadi İşler Dairesi’nin başına getirilen Acheson, 1945 yılında ise dışişleri başkan yardımcılığı görevine geldi. II. Dünya Savaşı sonrası gerçekleşen Soğuk Savaş döneminde ABD dış politikasını etkin şekilde yönlendiren kişilerden olan Achison, ABD’nin Ortadoğu’daki çıkarlarını korumak amacıyla hazırlanan Truman Doktrini ve Marshall Planı’nın uygulayıcılarından oldu.

Truman’ın ABD başkanlığı döneminde asıl şöhretini kazandığı dışişleri bakanlığı görevine gelen Acheson, Sovyet Rusya ve diğer sosyalist ülkelere karşı Batı ittifakının oluşturulmasını savundu, bu amaçla da NATO’nun kurulmasına öncülük etti. Senatör McCarthy’nin başkanlığını yaptığı Amerika’ya Karşı Çalışmaları Araştırma Komitesi’nin birlikte çalıştığı insanlarla ilgili soruşturma yapmasına karşı çıkınca McCarthy’ci kesimlerin tepkisini çekti. Çin Halk Cumhuriyeti’nin Kore Savaşı’na katılmasından sorumlu tutuldu ve istifasını isteyen bir kamuoyu oluşturuldu. Ancak Başkan Truman Acheson’u destekleyerek görevde kalmasında ısrar etti. 1954 yılında görevinden ayrıldıktan sonra özel işlerinin yanı sıra devlet başkanlarına danışmanlık yaptı. ABD devlet başkanının temsilcisi olarak Cenevre’de yapılan görüşmelere katıldı. “Acheson Planı” adıyla anılan önerilerinin arasında Kıbrıs’ta Türkiye’ye üs verilmesi de vardı. Dışişleri bakanlığı yaptığı yılları değerlendiren “Present at the Creation: My Years in State Department” adlı kitabı 1970 yılında tarih alanında Pulitzer Ödülü’nü kazandı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

B. McGeorge(Der), The Pattern of Responsibility, W. Reitzel ve diğerleri, United States Foreign Policy, 1952

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun