Darendeli Mehmed Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Ölüm : 7 Nisan 1784

Muktedir, iş bilir, tecrübeli, vakur bir vezir olan Dârendeli Mehmed Paşa bugüne ulaşabilen belgelerden anlaşıldığı kadarıyla Mardin’de voyvoda idi. Niğde’de iken tanıştığı anlaşılan Silâhdar Mehmed Ağa sayesinde kapıcıbaşılıktan sadâret kethüdâlığına getirildi. Kırım meselesindeki gelişmeler sonucu halkın tepkisini yatıştırmak ve uzun yıllar devlet hizmetinde bulunmuş birini sadrazamlığa getirmek düşüncesiyle Sadrazam Derviş Mehmed Paşa’nın yerine vezirlik rütbesiyle birlikte sadrazamlık makamına tayin edildi. Yeni sadrazam görevi devraldıktan sonra, önce kethüdâlık ve yeniçeri ağalığı gibi üst dereceli vazifelerde birtakım değişiklikler yaparak kontrolü sağlamaya çalıştı. Ayrıca Ruslar’ın desteğiyle Kırım’ı ele geçiren Şâhin Giray’a karşı Hotin, Bender ve İsmâil kalelerine asker ve erzak sevk ederek bu önemli kaleleri takviye etti. Dârendeli Mehmed Paşa’nın yirmi bir aya yaklaşan sadrazamlık vazifesinden Eylül 1778’de uzaklaştırılması daha çok Silâhdar Mehmed Ağa ile geçimsizliklerine bağlanır.

Bozcaada’da yaklaşık üç ay zorunlu ikamette bulunan Mehmed Paşa, vezirliği yenilenerek İnebahtı sancağına tayin edildi. İnebahtı muhafızı olarak kendisine gönderilen hükümler mevcut olmakla birlikte buradan affedilip Anadolu taraflarında bir sancak verilmesi talebi uygun karşılandı. Kendisine ısrarla önerilen Mısır valiliği teklifini kabul etmeyince Cidde sancağına gönderildi. Fakat yine mazeret öne sürerek emekliliğini istedi. Bu talep Sadrazam Karavezir Mehmed Paşa tarafından uygun görüldü. Memleketindeki ikamet yıllarında çevrede gelişen birtakım olaylar üzerine kendisine hükümler gönderildi. Vezirliği iade olunarak Erzurum eyaletine gönderildi. Hazırlıklarını tamamlamakta güçlük çeken ve konuyla ilgili taleplerini başşehirden karşılamaya çalışan Mehmed Paşa görev yerine giderken Tahtalıköyünde vefat etti. Mehmed Paşa özellikle memleketinde çeşitli hayır eserleri yaptırdı. Sarı Abdurrahman Paşa’nın vakıf arazilerini değerlendirerek Dârende’nin Heyiketeği mahallesinde inşa ettirdiği külliyesi cami, medrese ve dershane / kütüphaneden oluşur. Birçok tamir geçiren camiden bugüne ancak ince gövdeli zarif minaresi ulaştı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Sarıcaoğlu, Fikret, Darendeli Mehmed Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, c.28, sf. 505-507

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun