Damad İbrahim Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Doğum : Bosna
  • Ölüm : 10 Temmuz 1601 - Belgrad
  • Eşi : III. Murad’ın kızı Ayşe Sultan

Küçük yaşta Enderun’a alınarak burada yetiştirilen İbrahim Paşa, saray hizmetlerinde silahtarlığa kadar yükseldi ve bundan sonra sırasıyla yeniçeri ağalığı, Rumeli beylerbeyi, vezir, Mısır beylerbeyi görevlerinde bulundu. 1585 yılında başarılı hizmetlerinden dolayı üçüncü vezirliğe yükseltilen paşa, bir sultanla evlendikten sonra ‘damad’ sıfatıyla anılmaya başlandı. 1587 yılında kubbe vezirliğine tayin edilen İbrahim Paşa, İstanbul’da vuku bulan Beylerbeyi Vak‘ası’nda devrin sadrazamı Siyavuş Paşa ve öteki bazı vezirlerle birlikte azledildi. Birkaç yıl sonra üçüncü vezirlikle tekrar Divan-ı Hümayun’a giren İbrahim Paşa 1595 yılında ikinci vezirliğe, bundan bir yıl sonra ise sadrazamlığa getirildi. Bu ilk sadrazamlığı sırasında III. Mehmed’le birlikte Eğri seferine çıkarak muhasara edilen Eğri’den zaferle dönüldü. Sadrazam olduğunda kendisi aleyhine ittifak eden bazı devlet adamlarını İstanbul’dan uzaklaştıran İbrahim Paşa, Kırım Hanı Fetih Giray’ı da katlettirmesi üzerine padişahın gözünden düştü. Ayrıca kayınvalidesi Safiye Sultan’a mutat parayı vermemesi, hatta Valide Sultan’ın bazı adamlarını görevden alması azline sebep oldu; yerine Valide Sultan’a rüşvet vermeyi itiyat edinen Hadım Hasan Paşa getirildi.

1599 yılında üçüncü defa sadarete tayin edilen Damad İbrahim Paşa, Uyvar Seferi’ne çıktı ve Belgrad’a çekildiği sırada, burada ikamet eden Hristiyan yerli halkı Osmanlı idaresine ısındırmayı başardığı gibi onlardan bölükler bile teşkil etti. Hatta bu birlikleri, serhad boylarında kale ve palankaları basarak yağmalayan haydut eşkıyası üzerine sevk edip onları imha ettirdi. 1600 yılında ise Kanije’nin fethindeki başarıları nedeniyle İstanbul’da şenlikler yapılarak İbrahim Paşa’ya kıymetli ihsanlarda bulunuldu ve hayatta olduğu sürece veziriazamlıkta kalması hususunda bir hatt-ı hümayun gönderildi. İbrahim Paşa, bir yandan Avusturya ile barış teşebbüsleri yaparken bir yandan da sefer hazırlıklarında bulunduğu 1601 yılında rahatsızlanarak hayatını kaybetti. Naaşı önce geçici olarak Belgrad’daki Bayrambey Camii haremine, daha sonra İstanbul’a nakledilerek Şehzade Camii haziresine gömüldü. Katıldığı savaşlarda ihtiyat ve tedbiri elden bırakmaması, emrindeki kuvvetlerin en tehlikeli durumlarda dahi bozguna uğramasını önlemiş olan İbrahim Paşa, serhad boylarındaki Avusturya tebaasının Osmanlı nüfuzuna girmesini kolaylaştırdı. Buna mukabil rakiplerine karşı şiddetli davrandı, hatta kan dökmekten bile çekinmedi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aykut, Nezihi, Damad İbrahim Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1993, c.8, sf.440 – 441

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun