Clemens Holzmeister

  • Meslek : Mimar
  • Önem : Türkiye’deki yapıtlarıyla tanınmış olması
  • Doğum : 27 Mart 1886 – Fulpmes, Avusturya
  • Ölüm : 12 Haziran 1983 – Salzburg
  • Başlıca Eserleri : Türkiye’deki Başlıca Mimari Eserleri: Genel Kurmay Başkanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Festival Tiyatrosu binaları

Türkiye’de yaptığı mimari yapılarla bilinen Avusturyalı mimar Clemens Holzmeister, Fulpmes kentinde dünyaya geldi. Mimarlık eğitimine Viyana Teknik Üniversitesi’nde başladı. Öğrenimini tamamladıktan sonra kendi bürosunu açan Holzmeister, aynı dönemde mezun olduğu okula asisten olarak girdi ve 1919 yılında profesör oldu. Insbruck Devlet Sanat Okulu’na öğretim görevlisi olarak atanan Holzmeister, 1924 yılında Viyana Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü’nün başına getirildi ve bir dönem bu akademinin rektörlüğünü yaptı. Holzmeister, ilk kez 1927 yılında Türkiye’ye çağırıldı ve Ankara’da çeşitli yönetim yapılarının tasarımıyla görevlendirildi. Avusturya’nın Almanya’ya katılmasını izleyen yıllarda ülkesine dönmeyerek Türkiye’de kaldı ve 1940-1949 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde öğretim üyeliği yaptı.

Holzmeister, çağdaş mimarlık düşüncelerinin önde gelen temsilcilerinden değildir. O da mimarlıkta tarihsel üslupları kullanmaya yönelik akademik bir eğitim görmüştür. Buna karşılık yapıtlarında tarihsel üslupların ilkelerini, bağlı oldukları geleneklerden soyutlayarak kullanmasını bildi, böylece çağının eğilimleriyle ters düşmeyecek yapılar oluşturdu. Türkiye’deki ilk yapıtları o yıllarda egemen olan akılcı-işlevci tutumu yansıtır. Yapılarına yalın, prizmatik biçimler egemendir. Simetrik yerleştirilişleri, kitle düzenlemeleri, çoğu yönetim yapısı olan bu yapıtlara bir ağırbaşlılık da kazandırmaktadır. Holzmeister’in daha ileriki yıllarda kimi Avrupa ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’de de ağır basmaya başlayan yeni bir ulusalcılık akımını destekleyicisi olduğu görülür. Bu eğitimi yansıtan yapıtı Ankara’daki “Türkiye Büyük Millet Meclisi”dir. Burada dengeli bir düzenleme anlayışına, anıtsal etki öğelerinin katıldığı izlenir. Atatürk’ün Anıtkabiri için açılan uluslararası yarışmaya katıldığı tasarımı da ulusalcı anlayış doğrultusundadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Elvan Erkmen, Clemens Holzmeister Mimarlığı, Tasarım-Kuram Dergisi, cilt.2, sayı.3, 2003

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun