Cezzar Ahmet Paşa

Cezzar Ahmet Paşa
  • Vefat : 1804 - Akka

Fransız Kralı Napolyon’a karşı Akka Kalesi'ni başarı ile savunan büyük Türk kumandanıdır. 1789 yılında Mısır’ı işgal eden Napolyon Bonapart’ın anlaşmak için ileri sürdüğü teklifleri reddedince, Bonapart Akka Kalesi'ni kuşatmıştır. Ancak Cezzar Ahmed Paşanın emrindeki 3000 kişilik Nizam-ı Cedid askerinin müdafaada gösterdikleri azim ve maharet neticesinde, Napolyon ilk defa burada yenilmiştir. Bunun üzerine Napolyon; “Akka mukavemet etmeseydi belki Şark İmparatoru olurdum.” demekten kendini alamamıştır.

Hayatı

Bosnalı olup doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. İstanbul’a gelerek Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşanın hizmetine girmiştir. Ali Paşa II. Mısır valiliğinden azl edilince, Mısır’da kalarak meşhur Ali Beyin kölesi Abdullah Beyin hizmetine girmiştir. Bahire kaşifliğine atanan Ahmed, orada Bedevilere karşı olan muharebelerde galip gelmiş ve çok kan dökmüş olduğundan, kasap anlamına gelen “Cezzâr” lakabı verilmiştir. Fakat bir müddet sonra Ali Beyin öc almasından korkarak, İstanbul’a kaçmıştır. Sonra da Şam Vâlisi Osman Paşanın hizmetine girerek Tahir Ömer, Zeydan ve Şahab aileleriyle yapılan mücadelede başarı göstermiştir. 1775 yılında kendisine Beylerbeyi rütbesi verilmiş, 1 yıl sonra da Sayda valiliğine tayin edilmiştir.

Suriye’de emniyeti sağlayan ve 1780 yılında Emirü’l-Haclık ile Şam eyaletine tayin olunan Ahmed Paşa, gerek Sayda ve gerekse Şam valiliği zamanında Akka Kalesinde oturmuştur. Burada kuvvetli bir ordu kuran Ahmed Paşa, küçük bir donanma da yaptırarak adeta bağımsız bir şekilde hareket etmiştir. Bununla beraber bu sırada “Vehhabi meselesi” önem kazandığından kendisi Şam valiliği ile beraber Vehhabilere karşı serdar tayin olmuştur. Fakat hastalığı sebebiyle vazifeye gitmeyerek, kölesi Süleyman Paşayı gönderen Cezzar, 1804 yılında Akka’da hayatını kaybetmiştir.

Meziyetleri

Cezzar Ahmed Paşa, zeki, dirayetli, anlayışlı bir insan olup, birçok meseleleri önceden sezmek kabiliyetine sahipti. İdare ettiği yerlerde adaletle asayişi temin ederdi. Akka, Sayda ve Beyrut’u tahkim ettiği gibi, Akka’da mükemmel bir cami, bir çarşı ve birçok çeşme ve sebil yaptırmak suretiyle imar işlerine de önem vermiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi İstanbul:Diyanet Vakfı 2004

Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul:Türkiye Gazetesi

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun