Cevdet Sunay

Cevdet Sunay
  • Görev : Devlet adamı, Genelkurmay Başkanı, Türkiye Cumhuriyeti 5. Cumhurbaşkanı
  • Doğum : 1899 - Trabzon
  • Ölüm : 22 Mayıs 1982 - İstanbul

Cumhuriyete geçiş döneminin ve Türk siyasi tarihinin önemli isimlerinden biri olan Cevdet Sunay, bir asker, devlet adamı ve cumhurbaşkanıydı. Trabzon’da doğan Cevdet Sunay ilk ve orta öğrenimini Erzurum ve Kerkük ve Edirne gibi birbirine oldukça uzak şehirlerde tamamlamasının ardından Kuleli Askeri Lisesi’ne girdi. 1. Dünya Savaşı’nda topçu zabiti adayı olarak göreve başlayan Sunay, Filistin cephesindeyken İngiliz kuvvetleri tarafından esir alındı. Bir yıl süren esirlik günlerini Mısır’da geçirdi. Türkiye’ye dönmesinin ardından Milli Mücadele’ye katıldı, Maraş ve Antep’te Fransızlar’a karşı silah kuşandı. Milli Mücadele açısından büyük öneme sahip Eskişehir ve Sakarya savaşları ile birlikte Büyük Taaruz’a da katılan Cevdet Sunay, İzmir’in kurtulmasında da görev aldı. Cumhuriyet sonrasında ise Harp Okulu’nu, Topçu Atış Okulu’nu ve Harp Akademisi’ni sırayla bitirdi ve 1949’da tuğgeneral rütbesine erişti.

Askeri alandaki kariyeri yükselmeye devam eden Cevdet Sunay, Genelkurmay Harekat Daire Başkanlığı yapmasının ardından orgeneralliğe yükseldi ve Genelkurmay ikinci başkanı oldu. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesiyle önce Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve ardından Genelkurmay Başkanlığı görevine tayin edildi. Türk siyasi tarihine ‘Sunay Mektubu’ adıyla geçen ve Meclis Başkanlığı’na gönderilen mektupla ordunun bazı hareketlerden tedirginlik duyduğunu anlattı ve önlem alınmasını istedi. 28 Mart 1966 tarihinde yapılan seçimde kullanılan 532 oydan 461 'ini alarak Türkiye'nin beşinci cumhurbaşkanı seçilen Cevdet Sunay, görevi süresince başta Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Sovyetler Birliği, Batı Almanya, Fransa ve İran olmak üzere birçok ülkeyi ziyaret etti.  12 Eylül 1980 askeri müdahalesine kadar senatör olarak görev yapan Sunay, İstanbul'da hastalığından dolayı vefat etti ve cenazesi Ankara Devlet Mezarlığı’nda toprağa verildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Şerafettin Can Erdem, Cevdet Sunay, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, cilt.37, sf.526-527

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun