Cemel Vakası

  • Cemel Vakası : Hz. Ali ile Hz. Aişe arasında cereyan eden savaş
  • Tarih : 656

Üçüncü halife Hz. Osman’ın isyancılar tarafından şehit edilmesi üzerine Medine’de bulunan ashap Hz. Ali'yi halifeliğe getirdi. Hz. Ali’yi bekleyen en önemli mesele Hz. Osman’ın katillerini bulup cezalandırmaktı, ancak ortada belirli bir katil yerine, “Osman’ı hepimiz öldürdük” diyen bir isyancı topluluk mevcuttu ve şehre hakim olan bu asilerle hemen başa çıkılamayacağı açıktı. Hz. Aişe, ise hilafetinin son dönemlerinde Hz. Osman’ı çeşitli vesilelerle tenkit etmiş ve halifenin şehri terk etmemesi ricasına rağmen isyan başladıktan sonra hac için Mekke’ye gitmişti. Haccını tamamlayarak Medine’ye dönmek üzere yola çıkan, fakat Hz. Osman’ın şehit edilip yerine Hz. Ali’nin halife seçildiğini öğrenen Hz.Aişe geri döndü ve Mekke’de halka hitaben Hz. Osman’ın mazlum olarak öldürüldüğü yolundaki meşhur konuşmasını yaptı. Medine’den uzaklaşan Emevi ailesi mensupları da Mekke’ye gelerek Hz. Aişe’ye katıldığı gibi bir çok önemli isim Hz. Aişe’nin safında yer aldı. Mekke’den yola çıktığı zaman yanında 3000 dolayında kuvveti olan Hz. Aişe ve beraberindekiler Basra önlerine gelince Basralıları kendi taraflarına çekmek için ileri gelenlerine mektuplar yazıldı.

Hz. Ali, Hz. Aişe’nin kuvvetleriyle birlikte Basra yakınlarına geldiğini haber alınca maksatlarını öğrenmek üzere kendilerine bir elçi yolladı ve gayelerinin isyancı takımın bozduğu barış ve düzeni geri getirmek, mazlum olarak öldürülen Hz. Osman’ın katillerini cezalandırmak ve Müslümanların arasını düzeltmek olduğunu öğrendi. Öte yandan Hz. Ali, 3000 dolayındaki bir kuvvetle Medine’den ayrılmış, daha yoldayken anlaşma ümidiyle Hz. Aişe’ye bir elçi yollayarak durumu yumuşatmaya çalışmıştı. Bu sırada kimse ne olduğunu anlamadan iki taraf da kendisini savaşın içinde buldu; halbuki taraflar adamlarına, karşıdan bir saldırı olmadan kesinlikle savaşı başlatmamalarını emretmişlerdi. Hz. Aişe ile Hz. Ali savaşı durdurmak için gayret sarfettilerse de çarpışmalar bütün şiddetiyle devam etti; özellikle savaş Hz. Aişe’nin etrafında cereyan ediyordu. Hz. Ali, savaşın Hz. Aişe’nin bindiği devenin etrafında cereyan ettiğini görünce devenin öldürülmesini emretti; onun öldürülmesiyle bir anlamda savaş da sona ermiş oldu. Hz. Aişe savaşı devesinin üzerinden idare ettiği için İslam tarihinde bu olaya “Vak‘atü’l-cemel” denildi. Hz. Aişe yara almadan bu savaştan kurtuldu. Meydana gelen olaylardan dolayı müminlerin birbirlerini incitmemelerini, kendisiyle Hz. Ali arasında şahsi herhangi bir kırgınlık bulunmadığını, onun iyi ve seçkin bir kişi olduğunu söyledi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Fığlalı, R.Ethem, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1993, cilt 7, sayfa: 320 - 321

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun