Çelebi Sultan Mehmet Camii

Çelebi Sultan Mehmet Camii

Yunanistan’ın Dimetoka ilçesinde inşa edilen yapı 15.yy’a tarihlenmektedir. Adından anlaşıldığı üzere eserin banisi Çelebi Sultan Mehmet’tir. İnşa kitabesi bulunan caminin mimarının Hacı İvaz Paşa olduğu öğrenilmektedir.

Mimari Özellikleri

Evliya Çelebi’nin notlarına göre camii 4 kagir ayağın taşıdığı, kurşun kaplı ahşap çatısının içine gizlenmiş bir kubbe yerleştirildiği, yüksek ve süslemesine özen verilmiş bir minaresinin olduğu ancak hariminin bulunmadığını öğrenmekteyiz.

Bu bölge Osmanlı Devleti’nin idaresinden çıktıktan sonra müslüman cemaatin kullanmasına izin verilmeyerek ardiye ve dopo olarak kullanılmıştır. Zamanla da bakımsız kalmış olan yapı harap olmuştur.

İlk inşa edildiği zamanda eser düzgün kesme taş malzeme ile dikdörtgene yakın bir plan şemasına sadık kalınarak örülmüştür. Son cemaat yeri yahut avlusu yoktur ancak taçkapısı özenerek yapılmıştır. Bu kapı sivri kemer ile sonlandırılmış olup üzeri zikzak kabartmalar ile süslenmiştir. Renkli taş işlemeciliğinde kullanıldığı kapı da hat sanatının en güzel örneği görülmektedir.

19.yy.’da yenilendiği bilinmektedir.

Önemi

1992 yılında caminin minaresinin külahının uçtuğu, camlarının kırıldığı ve yapının sıvalarının döküldüğü bilinmektedir. Türk mimari sanatının bu güzel eseri, hemen sınırımızda kaderine terk edilerek yok olmaya mahkum edilmiştir. Fakat bu eser Türk mimari sanatı içinde önemli bir yere sahiptir; çünkü yapının mimarı Hacı İvaz Paşa dört yarım kubbe ile desteklenen orta ana kubbe sistemini bu yapıda uygulamaya çalışmış ve yeni bir gelişme kat etmiştir. Yani Çelebi Mehmet Camii Osmanlı mimarlık tarihinde büyük bir adımdır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aslanapa, Oktay, Türk Sanatı, Remzi Kitapevi, İstanbul 1997

Eyice, Semavi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 8, 1993

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun