Çehrin Seferi

  • Önemi : İlk Türk-Rus Savaşı
  • Tarih : 1676- 1681
  • Taraflar : Osmanlı – Rusya
  • Sefer ile ilgili yazılan eserler : Behceti Hüseyin – Miracü’z-zafer

17. yüzyıl başlarında kuzeyde gittikçe büyümekte olan Rus tehlikesine karşı Osmanlılar, Sarıkamış Kazakları hatmanı Doroşenko’yu Kazak topraklarının hatmanlığına getirdiler. Beyliğin merkezi Çehrin’di ve böylece devletin kuzey sınırları üzerinde tampon bir beylik kurulmuş oldu. 1672 yılında Leh hakimiyetine son verilince burası Osmanlı himayesindeki Doroşenko’nun eline geçti fakat bir süre sonra bu tampon beylik Osmanlı hakimiyetinden çıktı. Osmanlı hükümeti duruma müdahale etmek zorunda kaldı ve Özi Beylerbeyi İbrahim Paşa ile Kırım Hanı Selim Giray Çehrin’i almakla görevlendirildi. İbrahim Paşa tarafından 40.000 kişilik bir kuvvetle gerçekleştirilen ve üç hafta kadar süren ilk seferden olumlu bir sonuç alınamadı. Kale 6000 kadar Rus, Kazak ve Alman askeri tarafından başarılı bir şekilde müdafaa edildi. Bunun üzerine İbrahim Paşa ile Selim Giray görevlerinden alındılar, yerlerine Abaza Kör Hüseyin Paşa ve Murad Giray getirildi. Ardından da IV. Mehmed’in bizzat sefere çıkması kararlaştırıldı.

Üç tarafı bataklık olup ancak bir tarafından yaklaşılabilen Çehrin’in muhasarasına güçlükle devam edilirken bu arada yardıma gelen Rus ve Barabaş Kazakları’yla da kanlı savaşlar oluyordu. Bu yüzden kale gereği gibi kuşatılamıyordu. Sonunda, kale duvarlarının altından açılan iki lağımın patlatılması ve hemen ardından yapılan genel bir hücumla kale kuşatmanın 33. günü alındı. Muhafazası çok zor olduğu için kale tamamen yıkıldı. Bir süre sonra Ruslar’ın Özi Nehri’ni geçerek Osmanlı topraklarına saldırması üzerine yeni bir sefer kararı alındı. Fakat Osmanlı ordusunun hareketini duyan Rus çarı Kırım hanının aracılığıyla barış istemek zorunda kaldı ve iki devlet arasında yirmi yıllık bir mütareke yapıldı. Mevsim şartları ve kalenin mevkii yüzünden gerek kuşatma ve fetih sırasında gerekse ordunun dönüşü esnasında çok sayıda askerin ölümüne yol açan bu sefer zaferle sonuçlanmışsa da Çehrin ancak sekiz yıl kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmış, daha sonra Rusya’nın eline geçmiştir.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Abdülkadir, Çehri Seferi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.8, sf. 249-251

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun