Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa

  • Görev : Osmanlı devlet adamı, ilk Osmanlı vezirlerinden
  • Doğum : ?
  • Ölüm : 1387 - Serez

Osmanlı Devleti idaresinde Orhan Gazi döneminden II. Selim’in tahta çıkışının ilk dönemlerine kadar önemli görevlerde bulunan Çandarlı ailesinin ilk üyesi Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa ilk Osmanlı vezirleri arasındadır. Asıl adı Halil olup, önceleri Kara ve Karaca lakabı, vezirliği sırasında da Hayreddin unvanı ile anılmıştır. İznik Medresesi müderrislerinden Taceddin Kürdi’nin kızıyla evlendikten sonra Şeyh Edebali’nin bacanağı olan Çandarlı Halil Paşa, bu vesileyle Osman Gazi’nin akrabası oldu. Siyasi kariyerinin hızla yükselmesini sağlayan bu akrabalık Osmanlı Devleti’ne damga vuran Çandarlı ailesinin köklerini salmasını sağladı. Şeyh Edebali’nin tavsiyesi üzerine Bilecik’te kadı olarak görev yapan Çandarlı Halil Paşa, İznik’in fethinden sonra İznik kadısı olarak tayin edildi. Murad Hüdavendigar’ın tahta çıkmasıyla birlikte kazaskerlik makamına getirildi.

Osmanlı askeri sistemi için önemli bir yapıya sahip olan Yeniçeri Ocağı’nın kurulması Çandarlı Halil Paşa’nın hizmet sürecinde gerçekleşti. Devlet makamlarında bir bir yükselen Halil Paşa, Aleaddin Paşa, Hacı Paşa ve Sinaneddin Yusuf Paşa’dan sonra vezir olarak Hayreddin unvanını aldı. Vezirlik dönemlerinde çeşitli bölgelere seferler düzenleyen Halil Paşa, Selanik, Manastır ve Ohri şehirlerini ele geçirdi, ayrıca veziriazam olma başarısı gösterdi. Ancak 1. Murad’ın Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa’yı Balkanlar’da bırakıp oğlu Ali Paşa ile beraber Karamanoğlu Aleaddin Bey üzerine sefere çıkmaya giriştiği dönemde, Halil Paşa Vardar’da hastalandı ve Serez’de vefat etti. Halil Paşa'nın Ali, İlyas ve İbrahim adındaki üç oğlundan ikisi veziriazam oldu, İlyas Paşa ise beylerbeyiliğe kadar yükseldi. Devletin çeşitli kademelerinde aldığı görevlerle ömrünü bu yolda harcayan Halil Paşa, aynı zamanda hayır işleriyle uğraştı ve birçok hayır eseri yaptırdı.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Münir Aktepe, Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1993, cilt.8, sf.214-215

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun