Câlût

Câlût
  • Önem : Hz. Davud tarafından öldürülen ünlü bir savaşçı.

Tâlût krallığı döneminde İsrailoğulları’nın savaştığı düşman kavimlerden birinin reisidir. Kur’an’da bildirildiğine göre İsrailoğulları Hz. Mûsâ’dan sonraki bir peygamberden, kendilerini Allah yolunda savaşa götürecek bir kral istediler, peygamberleri onlara Tâlût’un kral olarak seçildiğini bildirdi fakat İsrailoğulları buna itiraz etti. Bunun üzerine peygamberleri onlara Allah’ın Tâlût’u kendilerinden daha üstün kıldığını, bilgi ve kuvvetini artırdığını, onun krallığının en belirgin alâmetinin ise düşman elinde bulunan tabutu geri getirmek olduğunu bildirdi. Daha sonra Tâlût kumandasındaki İsrâil ordusu Câlût ve ordusuyla savaşıp onları yendi, Dâvûd da Câlût’u öldürdü. Kur’ân-ı Kerîm’de Câlût olarak adlandırılan bu kişi, Ahd-i Atîk’te Golyat olarak geçer. Filistî kavminden ve Gat şehrinden olan Golyat, iri cüssesiyle âdeta dev gibi tasvir edilir, onun Refaîm denilen ve devâsâ cüsseleriyle meşhur olan ırkın bir bakiyesi olduğuna inanılır.

İsrail toprağını işgal eden Filistî ordusunda yer alan Golyat zorlu bir savaşçıdır. İsrail ve Filistî orduları karşı karşıya geldiğinde başında tunç başlık, üzerinde pullu zırh, baldırlarında tunç zırhlar, omuzları arasında tunç kargı ve elinde mızrağı ile İsrail ordusuna meydan okuyarak onları mübârezeye davet eder. Bu meydan okuma kırk gün sürer, fakat İsrâil ordusundan kimse karşısına çıkmaya cesaret edemez. Ordudaki kardeşlerini ziyaret için karargâha gelen genç yaştaki Dâvûd bunu görünce Golyat’ın karşısına çıkar ve sapanıyla attığı taş ile onu alnından vurur, sonra da kılıçla başını keser. Ahd-i Atîk’te Golyat’ın öldürülmesiyle ilgili çelişkili bilgiler vardır. Bir yerde Golyat’ın Dâvûd tarafından öldürüldüğü, başka bir yerde Elhanan’ın öldürdüğü bildirilir. Kitâb-ı Mukaddes’in İbrânîce nüshası ile Batı dillerindeki çevirilerinde, “Beytülahmli Elhanan Gatlı Golyat’ı vurdu” denirken Türkçe tercümesinde “Beytülahmli Elhanan Gatlı Golyat’ın kardeşini vurdu” denir. Ayrıca Ahd-i Atîk’te Golyat Filistî iken İslâmî kaynaklarda Bâbilli veya Âd ya da Semûd kavimlerinden gösterilir, hatta Berberîler’in kralı olduğu da nakledilir. Tarih ve tefsir kitaplarında Câlût’un kimliği ve Dâvûd’la mücadelesine dair İsrâiliyyat türünde çeşitli rivayetler yer alır, bunlar Ahd-i Atîk’teki kıssaya benzer mahiyettedir. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Küçük, Abdurrahman, Câlût, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1993, cilt. 7, sf. 38

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun