Cahit Sıtkı Tarancı

Cahit Sıtkı Tarancı
  • Meslek : Şair, yazar
  • Doğum : 4 Ekim 1910 - Diyarbakır
  • Ölümü : 13 Ekim 1956 - Viyana
  • Başlıca Eserleri : Ömrümde Sükût Otuz Beş Yaş, Düşten Güzel, Sonrası, Bütün Şiirleri

Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önde gelen isimlerinden Cahit Sıtkı Tarancı Diyarbakır’da dünyaya geldi. İlk ve ortaöğrenimini Diyarbakır’da tamamlamasının ardından İstanbul’a Saint Joseph Lisesi’ne gönderildi, daha sonra ise Galatasaray Lisesi’ne geçti. Mülkiye Mektebi’ne kaydolan Cahit Sıtkı, özel hayatındaki çalkantılardan ötürü okuldan ayrıldı, ancak kaydını Yüksek Ticaret Mektebi’ne aldırdı. Nadir Nadi’nin destekleriyle eğitimi için Paris’teki Ecole Sciences Politiques’e kaydoldu ve Paris’te Oktay Rıfat ile birlikte bir süre Paris Radyosu Türkçe Yayınlar Servisi’nde spikerlik yaptı. Ülkeye döndükten sonra askere giden Tarancı, askerlik sonrası babasının yanında muhasebe defterleri tutmaya başladı. Daha sonra ise Ankara’ya giderek Anadolu Ajansı’na mütercim olarak girdi. Bu tarihten itibaren dönemin önemli edebiyat çevrelerinde bulundu. Daha sonra Toprak Mahsulleri Ofisi’nde yine mütercim olarak çalıştı; buradan Çalışma Bakanlığı’ndaki mütercimlik kadrosuna geçti. 1951’de Cavidan Hanım’la evlenen Tarancı, 1954 yılında hastalandı ve kısmi felç geçirdi ve konuşamadı. Hastalığı sırasında bir süre İstanbul’da, bir süre de Diyarbakır’da ailesinin yanında kaldı. Arkadaşı Samet Ağaoğlu’nun yardımıyla tedavi için gittiği Viyana’da ölen Tarancı’nın cenazesi Türkiye’ye getirilerek Ankara’da toprağa verildi.

Ünlü bir şair olmaya hevesi daha lisede okuduğu yıllarda başlayan Cahit Sıtkı edebiyatla ilişkisinin, küçük yaşta ailesinden uzakta sıkıcı yatılı okul hayatının hasta ruhuna yüklediği sıkıntıdan kaynaklandığını söyler. Dayısının teşvikiyle yazdığı, Abdullah Cevdet’in de takdirle karşıladığı denemelerinden sonra ilk şiirleri 1930’lu yıllarda Servet-i Fünun-Uyanış ve Muhit ile Galatasaray Lisesi’nin Akademi dergisinde, daha sonra ise çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanır. Edebiyat dünyasında tanınmasında Peyami Safa’nın 1932 yılında Cumhuriyet gazetesinde şiiri üzerine yazdığı üç yazının büyük etkisi olur. 1945’te Cumhuriyet Halk Partisi şiir yarışmasında “Otuz Beş Yaş” şiiriyle birinci oldu; böylece şöhreti bir anda yayıldı.  Yetişme çağlarında biraz da döneme hâkim olan milliyetçi ve memleketçi edebiyat dolayısıyla halk şiirinden etkiler alan Cahit Sıtkı’nın 1935’ten sonra yazdığı şiirlerde yalnızlık ve ölüm temaları üzerinde yoğunlaştığı dikkati çeker. Şiirlerinin çoğunda ölüm, içinde yaşanılan bu güzel dünyayı sona erdirecek bir tehdit şeklinde varlığını hissettirirken mutluluğu zaman zaman çocukluk günlerine dönmek suretiyle yakalamaya çalışır. Cevat Sadık ve İrfan Kudret takma adlarıyla bir kısım şiirleriyle paralellikler gösteren hikâyeler de yazan Cahit Sıtkı, şahsi yaşantısının ve kültürünün kendisine kazandırmış olduğu birikimi şiirleriyle birlikte hikâyelerinde de bol bol kullanmıştır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Engibün, İnci, Cahit Sıtkı Tarancı, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2011, c.40, sf.15-16

Şaban Sağlık, Cahit Sıtkı Tarancı'nın Hikâyeleri Üzerine Bir İnceleme, Hece Yayınları, İstanbul, 2003.

Ramazan Korkmaz, İkaros'un Yeni Yüzü Cahit Sıtkı Tarancı, Akçağ Yayınları, Ankara, 2002.

Ünlü, Mahir; Özcan, Ömer (2003). Yirminci yüzyıl Türk edebiyatı: 1900-1940. İnkılâp Kitabevi.

"Kimdir? Cahit Sıtkı Tarancı". cahitsitkitaranci.com.

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun