Cafer Paşa Tekkesi

Cafer Paşa Tekkesi
  • Yapılış Tarihi : 16.yy
  • Yer : İstanbul-Eyüp
  • Bani : Vezir Cafer Paşa

Cafer Paşa Tekkesi, İstanbul Eyüp’te XVI.yy.’a ait tekkedir. Kalenderhane Caddesi üzerinde yer alan ve Kırımi Tekkesi adıyla da tanınan tekke, Vezir Câfer Paşa tarafından 1586-87 yılları arasında yaptırılan medrese ve türbeden ibaret küçük bir külliye içinde yer almaktadır. Külliyenin halen iyi durumda bulunan medresesi 1970’ten beri kız Kur’an kursu olarak kullanılmaktadır. Günümüzde Cafer Paşa Medresesi Kültür Merkezi adıyla Eyüp Belediyesi'nin kültürel faaliyetlerinde hizmet vermektedir.

Mimari Özellikleri

Üzerinde bulunan şair Nihâdî’ye ait kitâbeden inşa tarihinin 1585 olduğu anlaşılan türbede Cafer Paşa’nın aile fertleriyle birlikte kendisi ve oğlu İsfendiyar Bey’in mermerden sandukaları bulunmaktadır. Türbeye esas girişin sivri kemerli, günümüzde harap bir halde bulunan kitabeli bir kapı vasıtasıyla sağlandığı anlaşılmaktadır. Hemen sol taraftaki medrese giriş kapısından ise türbenin yanındaki üstü açık bir geçide, oradan da dershane-mescid kısmına geçilmektedir. Türbe cephesi iki katlı olup bu cephe iki sıralı dörder pencere ile hareketlendirilmiştir. Üst pencereler sivri kemerli, alt pencereler ise dikdörtgen biçimli ve lokmalı demir şebekelidir. Cephenin sağ tarafında aksı çarpık, kemerli bir giriş daha vardır. Üstü açık olan bu bölümde halen mevcut ahşap küçük bir baraka dükkan olarak kullanılmaktadır.

Tekkenin Tarihçesi

Tekke ilk kurulduğunda Halvetiyye tarikatına ait iken daha sonra Kadiriyye’ye geçmiş, son dönemde Mehmed Sâlih Sırrı Efendi adlı bir kişi tarafından Sa‘diy-ye Tekkesi’ne dönüştürülmüştür. Meşihat ihdas edilerek tekkeye dönüştürülen bu tür türbelerde olduğu gibi tevhidhâne türbe kısmından pencereli bir duvar veya bir parmaklıkla ayrılmaktadır.

Eyüp Hâki Baba Kadirî Dergâhı son şeyhi Nazmi  Efendi ile Bedevi Dergahı son şeyhi İbrâhim Efendi’nin oğlu Hakkı Kırmızıtaçlı’dan elde edilen şifahi bilgilerden, son devirde ayinlerin medresenin kubbeli dershane-mescidinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda o yıllarda tevhidhanenin harap bulunduğunu söylemek mümkündür. Tekkenin son şeyhi, Eyüp-Bahariye Taşlıburun Sa‘dî Dergâhı şeyhi Süleyman Efendi’nin halifelerinden mûsikişinas Kırımlı Hacı Hâfız Efendi’nin oğlu İzzet Efendi’dir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Turnalı, A. Bilgin, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi(DİA) Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları 1992 c:6 s:555

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun