Bucaş Antlaşması

  • Tarih : 18 Ekim 1672
  • Taraflar : Osmanlı Devleti - Lehistan

İsmini Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında Bucaş adı verilen yerde imzalanmasından alan bu antlaşma IV. Mehmed’in 1672 Lehistan ya da Kamaniçe seferi diye bilinen seferinden sonra imzalandı. Lehistan’ın idaresindeki Kamaniçe Kalesi’nin on günlük bir muhasaradan sonra ele geçirilmesi antlaşma yapılmasının ilk adımı oldu. Osmanlılar bu başarının ardından Lehistan’ı kalıcı bir antlaşmaya zorlamaya başladı. Leh kralı, Kamaniçe ile ona tâbi kalelerin ve Podolya eyaletinin Osmanlılar’a ait bulunduğunu kabul etti, ancak İlbav şehrinin Podolya’nın dışında olduğu gerekçesiyle buradaki muhasaranın kaldırılması durumunda 80.000 kuruş ödemeyi vaat etti. Osmanlı birlikleri 3 Ekim’de Bucaş palankasına ulaştı ve kale muhasara altına alındı. Leh elçileri ülkelerinin bir kısmının Doroşenko, bir kısmının da Kamaniçe ile birlikte Osmanlılar’a geçtiğini ileri sürerek padişahtan bu konuda yardım istediler. Dört gün süren müzakereler neticesinde dört madde üzerinden barış yapıldı ve Bucaş Antlaşması’nın imzalanması kararlaştırıldı.

Padişahın onayladığı antlaşmanın ilk maddesinde Leh ülkesinden çıkıp Osmanlı ordusuna katılan Lipka Tatarları’nın kendilerine ve mallarına zarar verilmemesi, Osmanlı ülkesine göçmek isteyenlere engel olunmaması belirtildi. İkinci maddede Leh kralı tarafından Osmanlı Devleti’ne her yıl 22.000 altın pîşkeş verilmesi, Leh topraklarına Tatar ya da Kazak gruplarından herhangi bir saldırı yapılmaması kararlaştırıldı. Üçüncü madde Podolya ülkesinin tamamen Osmanlı Devleti’ne teslim edilmesiyle ilgiliydi. Ancak bu antlaşma uzun süreli olmadı. Osmanlıların Kırım yarımadasının anahtarı durumundaki Kamaniçe ve Podolya’ya hâkim olmaları Lehistan tarafından kabul edilemeyecek bir durumdu. Nitekim Leh Meclisi, Bucaş Antlaşması’nın maddelerini ağır bularak reddetti ve yeni vergiler koydu. Lehistan’ın bu antlaşma ile iade etmesi gereken kale ve palankaların bir kısmını teslim etmemesi ve Osmanlılara karşı düşmanca bir politika izlemeye başlaması üzerine Lehistan’a karşı ikinci bir sefer yapılması kararlaştırıldı. 1673 yılından itibaren de Osmanlı-Lehistan savaşları yeniden başladı. Karlofça Antlaşması’na kadar devam eden mücadeleler sırasında zaman zaman yapılan antlaşmalarda Bucaş Antlaşması esas kabul edildi. Lehliler, savaşla geri alamadıkları Kamaniçe Kalesi’ne 1699’da Karlofça Antlaşması’na eklenen bir madde ile yeniden sahip oldular.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İnbaşı, Mehmet, Bucaş Antlaşması, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt Ek-1, 2016

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun