Beykoz Kasrı

Beykoz Kasrı
  • Beykoz Kasrı : İstanbul Boğaziçi’nde yapılan ilk kagir kasır
  • Tarih : 1855
  • Mimar : Nikogos Balyan – Sarkis Balyan ?

Bu tarihi kasrın yapımı bir olaya dayanmaktadır. Şöyle ki; Mısır Hidivi Kavalalı Mehmed Ali Paşa kuvvetlerinin Konya’da Osmanlı ordusunu yenmesi karşısında Babıali’nin, tarihinde ilk defa Ruslar’dan yardım istemesi üzerine 1833 yılında Rus ordusu ve donanması kuzeyden İstanbul’a girdi. Osmanlılar’la Ruslar arasındaki bu yakınlaşma, ileride Türkler’in başına dert açacak olan Hünkar İskelesi Antlaşması’yla sonuçlanmış ve Ruslar Selviburnu’nda Rusça ve Türkçe yazılı bir taş anıt dikerek olayı kaba biçimde belgelemişlerdir. Kavalalı Mehmed Ali Paşa ihtiyarlık günlerinde İstanbul’u ziyaret ettiği zaman, isyanından dolayı padişaha kendini affettirmek ve Ruslar’ın diktikleri kaba görünümlü anıtın tesirini azaltmak için, Hünkar İskelesi tepesinde 200 dönümlük bir arazi içinde Abdülmecid’e armağan edilmek üzere yaptırmak istediği Beykoz Kasrı’nın temelini attı. Kasrın yapımı on bir yıl sürdü ve Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın oğlu Said Paşa tarafından tamamlanarak Abdülmecid’in yerine geçen kardeşi Abdülaziz’e armağan edilmiştir. Kırım Savaşı sırasında tamamlanan kasırda bir süre, bu savaşa katılan ve “başıbozuk” diye adlandırılan gönüllü askerler barındırılmış; Abdülaziz ise bu kasrı dinlenme amacıyla yaz aylarında kullanmış, misafirler ağırlamıştır. Bunlardan en önemlileri Sultanın Fransa’ya yaptığı ziyarete karşılık İmparator Napolyon adına iade-i ziyarete gelen İmparatoriçe Eugenie’dir. Abdülaziz’in ölümünden sonra bakımsız kalan kasır harap olmuştur.

1953 yılında restore edilen kasrın döşeme, parke ve mermer kaplamaları da yenilenip koru-parkı tekrar düzenlendi. Bu arada bahçe içindeki “Hava Hamamı” adıyla tanınan hamamı da onarıldı ve eski suyu yeniden getirilerek koru-parkta yeni mutfak ve çamaşırhane binaları yaptırıldı. Kasrın yazlık olarak planlanması sebebiyle mevcut olmayan ısıtma tesisatı eklendi. Rıhtım onarıldı, deniz ve kum banyosu yerleri yapılmdı. Koru-parka yeni ağaçlar dikildi, meyve fidanlığı ve sera yapıldı. Güney girişinin sağındaki köşe odası tuvalet olarak düzenlendi. 1963 yılında 0-14 yaş arası çocuklar için Beykoz Çocuk Göğüs Hastalıkları Hastahanesi olarak kullanıma açılan kasrı hareketli bir kütleye sahiptir. Bir kaide üzerine oturtulmuş olan kasır zemin kat, birinci kat ve birinci katın orta salonunun tavanını yükseltmek ve bu mekana bol ışık sağlamak amacıyla yapılan bir çekme kattan meydana gelmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ödekan, Ayla, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1992, cilt 6, sayfa: 67 – 68

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun