Beyazıt Sahaflar Çarşısı

Beyazıt Sahaflar Çarşısı
  • Yer : İstanbul, Fatih, Beyazıt

İstanbul Beyazıt Camii’nin arka tarafında bulunan, yıllardan beri İstanbul sahaf kültürünün yerleştiği Beyazıt Sahaflar Çarşısı, günümüzde Kapalı Çarşı’nın Fesçiler Kapısı ile Beyazıt Camii arasındaki sahada yer almaktadır. Osmanlı’da geçmişi 15. yüzyıla kadar dayanan sahaflık geleneğinin devamı niteliğinde olan sahaflar Kapalı Çarşı yapıldıktan sonra, medrese avlularında talebelerin ihtiyacını karşılamak için buraya yerleşti. Evliya Çelebi'nin kayıtlarına göre, Kapalı Çarşı içerisinde elli kadar sahaf dükkânı bulunuyor ve buralarda yaklaşık üç yüz kişi çalışıyordu. İstanbul sahafları, 1894 yılı depreminden önce, şimdiki yerleri olan Hakkaklar Çarşısı'na geçmeye başlamıştır. Deprem sonrası Kapalı Çarşı içerisindeki onarım uzayınca çoğu Hakkaklar Çarşısı'na yerleşmiştir. Bu yerleşim 1910'lu yıllara kadar sürmüştür. Sahaf dükkânları buralarda artınca bölge zaman içerisinde Sahaflar Çarşısı olarak anılmaya başlanmıştır.

1950 yılında gerçekleşen yangın sonrasında Sahaflar Çarşısı, belediye tarafından tamamen yıkılmış ve betonarme olarak yeniden inşa ettirilmiştir. Yangın çıkmadan önce çarşıda sahaflar dışında; çorapçı, tespihçi, saatçi, kolonyacı ve berber dükkânları da bulunuyordu. Sahaflar Çarşısı'nın yangından önceki halini gösteren en önemli resim, o dönemde Hayat Tarih Mecmuası'nda ressam Münif Fehim tarafından yapılan resimdir. 1952 yılında yaptırılan yeni çarşı için belediye yalnızca kitap satılmasını şart koşmuştur. Beyazıt Camii ve cami imareti arasında kalan çarşının biri meydana, diğerinin ise Çadırcılar sokağına açılan kemerli iki girişi vardır. Beyazıt Meydanı'nda sürekli ortaya çıkan seyyar kitapçıları önlemek için, 1977 yılında Belediye tarafından onlara Sahaflar Çarşısı'nda geçici olarak yer gösterilmiştir. Sergiciler zamanla orada kalıcı olarak bulunmaya devam etmişlerdir. İlerleyen zamanlarda yine Belediye tarafından, Sahaflar Çarşısı'nın Beyazıt Meydanı tarafındaki girişine 1981 yılında, taş baskıdan malzemelerin sergilendiği bir vitrin yaptırmıştır. Çarşının ortasında ise ilk Türk matbaasının kurucusu olan İbrahim Müteferrika'nın büstü bulunuyor. Sahaflar Çarşısı, günümüzde kitap meraklıları tarafından hala ziyaret edilen yerler arasındadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ü.Melda Ermiş, Sahaflar Çarşısı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2008, cilt.35, sf.510-511

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun