Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa

  • Görev : Osmanlı Sadrazamı
  • Doğum : Bender
  • Ölüm : 1831
  • Görev dönemi : 2. Mahmut Dönemi

Osmanlı Devleti’nin önemli sadrazamları arasında yer alan Sırrı Paşa, aslen Benderli’ydi. Burası Ruslar tarafından işgal edilince Şumnu’ya taşındı. Çeşitli görevlerin ardında önce vezir rütbesiyle Silistre valisi ve Silistre Kalesi muhafızı oldu,. Ardından sadrazamlığa getirildi. Bu âni yükselişe, yeniçeri ordusunu lağvetmek isteyen II. Mahmud’un bu hususta kendisine yardım edebilecek güçlü bir sadrazam tayin etme arzusu sebep gösterilir. Mehmed Selim Paşa’nın sadâreti sırasında meydana gelen en önemli olay Yeniçeri Ocağı’nın lağvıdır. Yeniçerilerin tenkili sırasında Sultan Ahmed Camii’nin sol tarafında karargâh kuran sadrazam buraya getirilen yeniçerileri sorguya çekti, çoğunu da katlettirdi. Vak‘a-i Hayriyye’deki bu gayretlerinden dolayı II. Mahmud tarafından ödüllendirildi. Sadrazam Mehmed Selim Paşa’nın Ruslar’a karşı orduyla sefere çıkmasına karar verildi. Selim Paşa Rus ordusunu durduramadı ve Şumnu’ya çekilmek zorunda kaldı. Silistre de Ruslar’ın eline geçti. Ardından da Varna’nın düşmesi üzerine bu cephedeki başarısızlıklarından dolayı görevinden alındı. Gelibolu’ya sürgüne gönderildi. Yaklaşık altı ay sonra affedilip Rumeli valiliğine tayin edildi. Ardından Serasker Hüsrev Paşa’nın isteği üzerine azledildi, Gelibolu’ya gönderildi.

Mehmed Selim Paşa’nın sadâreti sırasında başka önemli olaylar da cereyan etti. 1821’de Mora’da başlayan Yunan isyanı Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın oğlu İbrâhim Paşa’nın yardımıyla bastırılmış, buna karşılık İbrâhim Paşa’ya Mora ve Girit valilikleri verilmişti. Mehmed Ali Paşa’nın Doğu Akdeniz’e hâkim olmasını istemeyen Ruslar’la Akkirman Antlaşması imzalandı. Sonraki dönemlerde II. Mahmud, Mehmed Selim Paşa’yı Şam valisi ve hac emîri olarak tayin etti. Şam’da asayişi tekrar sağlamaya uğraştı. Ardından ihtisab vergisini Şam’da uygulamaya koydu. Ancak vergi bir türlü toplanamadı. Mehmed Selim Paşa’nın sarayı etrafında iki asker arasındaki silâhlı çatışma olayların başlangıcını oluşturdu. Büyük bir çatışma çıktı. Şehir içinde tutunamayan Selim Paşa askeriyle kaleye sığındı. Durumdan haberdar olan II. Mahmud, Şam’a acilen takviye kuvvet göndermelerini emretti, ancak yardım Şam’a ulaşamadı. Sığındığı kaleden kendisini savunmayı sürdüren Selim Paşa yardımın gecikmesi ve Şam ileri gelenlerinin teminatı üzerine kaleden çıktı. Önce Azmzâde Ahmed Paşa Konağı’na, ardından da Kara Emin Konağı’na yerleştirildi. Kethüdâsıyla durumu müzakere ettiği sırada asiler konağın etrafını sardı. Asiler konağın kapısını kırarak içeriye girdi, paşayı ve yanındaki beş kişiyi öldürdü Mehmed Selim Paşa’nın türbesi Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin türbesinin yanındadır.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Yıldız, Aysel, Mehmed Selim Sırrı Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, Cilt: EK-2, sf:233-235

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun