Bayram Paşa Külliyesi

  • Yaptıran : Veziriazam Bayram Paşa
  • Yapım Tarihi : 1634
  • Yer : İstanbul

Bayram Paşa Külliyesi adını onu yaptıran Veziriazam Bayram Paşa’dan almaktadır. Haseki Külliyesi’nin yanında bulunan medrese, sıbyan mektebi, çeşme, tekke ve türbeden oluşmaktadır. Bünyesinde cami bulunmamaktadır. Hassa Baş mimarı Kasım Ağa tarafından mimarlığının yapıldığı ve onun eseri olduğu bilinmektedir. Bayram Paşa Külliyesi’nin kuzey sınırını Haseki Caddesi oluşturmaktadır. Malzeme olarak külliye içerisinde kesme köfeki taşı ve moloz köfeki taşı kullanılmıştır. Sütun, kapı ve pencere bölgelerinde beyaz mermer tercih edilmiştir. Dışı ise kurşunla kaplanmıştır. Bayram Paşa Medresesi’nde İznik Süleyman Paşa Medresesi’nde ki tasarım ilkeleri sürdürülmüştür. Eskiden Üveys el-Karani’ye ait olduğu düşünülen ve Hz. Muhammed’in ayak izinin bulunduğu Bayram Paşa Tekkesi Kadem-i Şerif Tekkesi olarak da bilinmektedir. 16. yüzyılda Koca Sinan’ın yaptığı Atik Valide ve Sokullu Mehmet Paşa tekkelerinde karşımıza çıkan tarikat yapıları bu tekkede de karşımıza çıkmaktadır.

Türk İslam mimarisinde sivil mimariden kaynaklanan ve medreselere, tarikatlara ve hamamlarda uygulanan tasarım şemasın 17. yüzyılda karşımıza çıkmaktadır. Sekizgen kasnaklı merkezi kubbe, kare planlı orta mekânın farklı yükseklikte olması ile hareketli bir dış görünüme sahip olması sağlanmıştır. Mukarnaslı saçak silmesinin altında Bayram Paşa Külliyesi’nin 1634 tarihini veren yegâne kitabesi bulunmaktadır. Sivri ve Kaş Kemerli ayna taşı bugün ortadan kalkmış olan kurşun kaplı ahşap saçağı ile içerisindeki çeşme klasik bir mimari tasarımı yansıtmaktadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

M. Baha Tanman, Bayram Paşa Külliyesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1992, cilt.5, sf.267-268

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun