Bayram Paşa

  • Görev : Osmanlı vezîriâzamı
  • Doğum : İstanbul
  • Ölüm : 1638

Ciddi, vakarlı ve otoriter bir karaktere sahip olan Bayram Paşa Yeniçeri Ocağı’ndan yetişti. 1622’de turnacıbaşı, 1623’te zağarcıbaşı oldu ve Rumeli’de Yeniçeri Ocağı için oğlan devşirmeye memur edildi. Yeniçeri kethüdâsı ve kısa bir süre sonra da yeniçeri ağası oldu. Mısır valiliğine tayin edildi. Üç yıldan fazla Mısır’da kaldıktan sonra 1628’de yeniden kubbe vezirliğiyle İstanbul’a çağrıldı. Vezîriâzam Hüsrev Paşa’nın entrikaları sonucu azledildiyse de bir müddet sonra IV. Murad tarafından tekrar kubbe vezirliğine getirildi. Rumeli beylerbeyi oldu. Bu sırada Sofya’da tımar ve zeâmetlerde büyük ölçüde ıslahat yaptı, boş olanları ehil kişilere verdi. Tımar ve zeâmet sahipleriyle ilgili olarak eşkâl defterleri tanzim ettirdi. Bu görevindeki başarıları üzerine IV. Murad onu taltif maksadıyla İstanbul’a çağırttı ve ikinci vezir tayin etti. IV. Murad’ın Revan Seferi’nde sadâret kaymakamı oldu. Bu görevde iken Tabanıyassı Mehmed Paşa’nın yerine vezîriâzamlığa getirildi. Bayram Paşa vezîriâzam olduktan sonra serdâr-ı ekremlikle İran cephesine memur edildi.

Sadâreti sırasında bir hicviyesi sebebiyle şair Nef‘î’yi haksız yere idam ettirmekle suçlanan Bayram Paşa sadâret kaymakamı iken İstanbul surlarını tamir ettirdi ve dış cephesini boyattı, surlara bitişik evleri istimlâk ettirerek yıktırdı ve şehre yeni bir çehre kazandırdı. Bolu’da iken Abaza Paşa kalıntılarından olan ve Bolu mirlivâsı bulunan Sarhoş Mehmed’i idam ettirdi. Memleketi olan Amasya’ya gittiğinde ise su sıkıntısı olduğunu öğrenince kendi kesesinden harcadığı 20.000 kuruş ile şehre su getirterek çeşmeler yaptırdı. Ayrıca yine Amasya’da bir mevlevîhâne inşa ettirerek şeyhine yevmî 70 akçe, mevlevîhânenin giderleri için de yeterli miktarda vakıf tahsis etti. Niğde’de ise harap durumdaki han ve dükkânları onarttı. Bayram Paşa, Bağdat Seferi’ne çıkan IV. Murad’a, Konya üzerinden geçerek İnönü konağında katıldı. Padişahın maiyetinde Halep’ten Bağdat’a hareket eden Bayram Paşa Urfa yakınlarında Cüllâb mevkiinde ansızın vefat etti. IV. Murad tarafından çok sevilen ve takdir edilen Bayram Paşa’nın ölümü dolayısıyla padişahın ağladığı rivayet edilir.
 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Halaçoğlu, Yusuf, Bayram Paşa, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 5, 1992

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun