Batı Trakya

  • Konum : Karadeniz, Marmara ve Ege denizleriyle Balkan-Rodop dağ silsilesi arasında kalan ve Trakya adı verilen arazi parçasının batı kesimi

Meriç nehriyle Türkiye’den, Mesta Karasu nehriyle Makedonya’dan, Rodop dağları ile de Bulgaristan’dan ayrılan Batı Trakya Ege deniziyle çevrilidir. 1923 Lozan Antlaşması’yla sınırları çizilen Batı Trakya bugün tamamen Yunanistan’ın idaresinde olan bölgedir. Osmanlılar’ın 1356’da Rumeli’ye geçmeleriyle birlikte Türk akınlarına hedef olan bu bölgeye Anadolu’nun çeşitli kesimlerinden Türk nüfusu nakledildi. Osmanlı yönetimine geçişinden itibaren Batı Trakya Osmanlı idarî teşkilâtında Rumeli eyaleti içerisinde yer aldı. 93 Harbi de denen Osmanlı-Rus Savaşı sonunda imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile Doğu kısmı Bulgaristan’a bırakıldı, antlaşmanın kırkıncı gününde Çirmen yakınlarında işgal kuvvetlerine karşı ilk direniş başladı. Türk millî hareket reisleri, Osmanlı idaresinden başka bir idare altına girmeyeceklerini ve Osmanlı toprağında Rus askeri bulundukça silâhlarını bırakmayacaklarını bildirmeleri üzerine Batı Trakya geçici hükümeti kuruldu. Bu hareket Türk halkı arasında bir uyanış ve yeniden dirilme işareti oldu.

Sayısız kez yönetim değiştiren Batı Trakya buradaki Türklerin çeşitli girişimlerine sahne oldu. Balkan Harbi sonunda Batı Trakya’nın Bulgaristan’a bırakılması Türkler üzerindeki Bulgar baskısının artmasına, bölgedeki Türklerin ayaklanıp duruma hâkim olmasına neden oldu. 1913’te Garbî Trakya Hükûmet-i Muvakkatesi ilân edildi fakat varlığını sadece elli yedi gün sürdürdü. I. Dünya Savaşı sırasında Batı Trakya Kurtuluş Komitesi kuruldu fakat bu teşebbüs de başarısız kaldı. Mondros Mütarekesi’nin ardından kurulan Batı Trakya Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti, İtilâf devletleri adına Fransız kuvvetlerinin Batı Trakya’yı işgali sıralarında faaliyetini sürdürdü. Türklerin kurduğu Batı Trakya Hükümeti bölgenin Yunanlıların eline geçmesiyle dağıldı. Lozan Antlaşması’yla Batı Trakya Türklerinin statüleri yeniden belirlendi ve bugüne kadar da bu statü geçerliliğini muhafaza etti. Lozan Antlaşmasına göre Batı Trakya’da yaşayan Türkler için alınan kararların birçoğu suiistimal edildi. Bugün burada yaşayan Türklere inşaat ve tamir izni verilmemekte, gayrimenkul satın almalarına müsaade edilmemektedir. Arazileri de çeşitli sebeplerle kamulaştırılmaktadır.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Halaçoğlu, Yusuf -Eren, Halit, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 5, 1992

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun