Baruch Spinoza

Baruch Spinoza
  • Önem : 17. yüzyıl felsefesinin önemli isimlerinden
  • Doğum : 1632
  • Ölüm : 1677
  • Başlıca Eserleri : Ethics(Ahlak)

17. yüzyıl felsefesinin önemli isimlerinden bir olan Baruch Spinoza’nın ailesi Portekiz engizisyonundan kaçarak Amsterdam’a sığınan Sefarik Yahudileri’ndendir. Tipik bir Yahudi eğitimi aldı. Amsterdam’daki küçük bir Yahudi cemaati, sapkın ilan ettikleri Spinoza’yı 24 yaşındayken sürgün etmeye karar verdiler. Ne olduğu açıkça belirtilmeyen canavarca eylemlerle suçlanan Spinoza, kısa süre içinde doğduğu şehri terk etmek zorunda kaldı. Hague yakınlarına yerleşti ve burada mercek imalatçısı olarak çalıştı. Daha sonra Hollanda’daki Hristiyan çoğunluğun da tepkisini çeken Spinoza, bir ateist olarak tanıtıldı ve kendi kuşağının en çok nefret ettiği insanlardan biri oldu. Buna karşılık felsefesi ve ahlak anlayışı Tanrı aşkının insanın varabileceği en yüksek nokta olduğu düşüncesine dayanıyordu.

Dini ve felsefi görüşlerinin bir derlemesi olan “Ethics” Yahudi toplumunun onu neden dışladığını açıklamaya yetecek kadar bol malzeme vermektedir. Kitabında Yahudi-Hristiyan geleneğine göre dünyanın yaratıcısı olan ve insan ilişkilerine kutsal müdahalelerde bulunan Tanrı konseptini reddeder. Spinoza Tanrı denildiğinde doğanın ve mantığın kişiliğe büründürülemeyecek gücünü anlatmaktadır. Evren, Tanrı’nın ilahi eylemleri tarafından değil mantıkla yönetilir. Mantığın her şeyi yönettiği düşüncesinden hareketle insanın özgür iradesinin olmadığına inanır. Yegane mutluluk, Tanrı’yı açıklamaya çalışmak ve insanın kaderini değiştirme gücünün yetmeyeceğini kabul etmektir. Kendi döneminde dışlanmış olmasına rağmen bir yüzyıl sonra Spinoza’nın düşünceleri Aydınlanma Çağı’nın temelini teşkil etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun